T.C. Çevre ve ?ehircilik Bakanl???’n?n 2009 Çevre Düzeni Plan?’n? tümden yürürlükten kald?rarak, halk?n gerçek kat?l?m? ile halk?n söz ve karar sahibi oldu?u;  çevre korumac? ........


HABER MERKEZ?
T.C. Çevre ve ?ehircilik Bakanl???’n?n 2009 Çevre Düzeni Plan?’n? tümden yürürlükten kald?rarak, halk?n gerçek kat?l?m? ile halk?n söz ve karar sahibi oldu?u;  çevre korumac? yeni bir çevre düzeni plan?n? üniversiteler ve TMMOB payda?l???yla yapmas? gerekti?ini belirten Ergene Platformu  Sözcüsü  ve DAYKO Hukuk Dan??man?  Av. Bülent Kaçar yapt??? aç?klamas?nda ?unlar? kaydetti:
“1/100.000 ölçekli Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzas? Revizyon Çevre Düzeni Plan? (Trakya Bölge Plan?’nda) yap?lan de?i?iklik 05.06.2013 tarihinde Çevre ve ?ehircilik Bakanl???nca onaylanm??t?r. Bölge Plan?nda yap?lan de?i?ikli?in ayn?s? 1/25.000 ölçekli Tekirda? ?l Çevre Düzeni Plan?’nda da yap?lm??t?r.
Her iki plandaki de?i?iklikleri hukuksal ve kamusal aç?dan incelemeden önce geçmi?e göz atmam?z gerekmektedir: 2004 y?l?nda Bakanl?kça onaylan?p yürürlü?e giren, çevre korumac? özelli?iyle sermaye ve iktidar çevrelerine güven vermeyen, Trakya Üniversitesinin haz?rlad??? bölge plan?; ard? ard?na yap?lan de?i?ikliklerle ana eksenine dokunulamay?nca, 2009 y?l?nda birçok kesimin hakl? ve gerekçeli itirazlar?na ra?men siyasi iktidar kendi bölge plan?n? onaylam??t?r.
Siyasi iktidar?n Trakya Bölge Plan?na kar?? Dan??tay 6. Dairesinde iptal davalar? aç?lm?? olup; bu davalarda, Trakya Bölgesi’nin tamam?n? do?aya, hukuka ayk?r? planlayan, gelece?imize kasteden, ya?amsal karar ve notlar içeren, 1/100.000 ölçekli Trakya Alt Bölgesi Ergene Havzas? Revizyon Çevre Düzeni Plan?n?n 26 önemli maddesinin yürütülmesinin durdurulmas?na karar verilmi?tir. Dan??tay’ca yürütmeyi durdurma karar?na esas al?nan 217 sayfal?k bilirki?i raporu Plan?n hukuka bütünüyle ayk?r? oldu?unu aç?kça ve ayr?nt?l? bilimsel aç?klamalarla ortaya koymu?tur.
Çevre ve ?ehircilik Bakanl???, Anayasan?n 125. Maddesi ve “Hukukun Üstünlü?ü” ilkesi gere?i yürütmeyi durdurma kararlar?n? uygulayan i?lemler yapmak yerine gerek ana plana gerekse de Dan??tay YD karar?na ayk?r? plan de?i?ikli?i yaparak hukuka ve kamu yarar?na ayk?r? i?lem ve karar tesis etmi?tir. Zaten hukuka ayk?r? oldu?u Dan??tay karar?yla tescilli bir planda yine hukuka ayk?r? de?i?iklikler yapmak hukukun ve kamu yarar?n?n katlidir.          
Ülkemizde sa?l?kl? ve dengeli bir çevrede ya?ama hakk? do?rultusunda, do?al kaynaklar?n korunmas?n?n sa?lanmas?, çevrenin korunmas?; kirlili?in, çarp?k kentle?me ve çarp?k sanayile?menin önlenmesi için koruma ve geli?me politika ve stratejilerinin belirlendi?i içerik ve ?ekilde “Çevre Düzeni Planlar?n?n” haz?rlanmas? gerekmektedir. Ad?na plan denilen her belge “Çevre Düzeni Plan?” olmaz.  
Gerek 2009 Plan notlar?nda gerekse 2013 Plan de?i?ikli?inde esas al?nan Çevre Koruma de?il neye mal olursa olsun  kalk?nma anlay??? d?r. planda ifade edilen küresel ölçek ve küresel ekonomi saptamalar?yla amaçlanan Trakya’n?n do?as?n?, topraklar?n?n tüm mevcut de?er ve do?al varl?klar?n? talan edilip küresel sermaye hareketlerine, “Enerji Lobisi”ne aç?lmas?d?r.       
Anayasan?n 56. Maddesi ile sadece bizlerin de?il, gelecek nesillerin de ya?ama hakk? güvence alt?na al?nm??t?r. Bu çerçevede, insan ve canl? ya?am?n?n devaml?l??? ad?na, sa?l?kl?, adil ve sürdürülebilir çözümler üretilebilmesi için; sa?l?kl? bir çevrede, ya?ama hakk?n?n bir insan hakk? olarak ve kamusal bir anlay??la ele al?nmas? gerekmektedir.
Ad? “Çevre Düzeni Plan?” olan ancak maalesef çevreyi koruma bir yana bölge çevresinin geri döndürülemeyecek derecede bozulmas?na sebebiyet verebilecek olan; 26 maddesinin yürütülmesinin durdurulmas?na Dan??tay taraf?ndan karar verilen Trakya Bölge Çevre Düzeni Plan?nda bu haliyle de?i?iklikler yap?lmas? ve uygulanmas?, çevre ve insan sa?l??? üzerindeki zarar?n daha çok artmas?na sebep olacakt?r.
Plan de?i?ikli?i yap?l?rken, ilgili kurullardan sit alanlar?n?n ve kültür ve tabiat varl?klar?n?n plan de?i?ikli?inin öngördü?ü yat?r?m, faaliyet ve i?letmelerden dolay? zarar görüp görmeyece?ine dair görü? al?nmad??? gibi devletin onaylad??? uluslararas? sözle?melerin öngördü?ü halk?n kat?l?m? ilkesi de gözard? edilerek halk?n bilgilendirilmesi ve sürece kat?l?m? gerçekle?tirilmemi?tir.
Plan de?i?ikli?i ile kurulmas?na yasal zemin haz?rlanan Marmara Ere?lisi, ?arköy, Malkara ve yak?n gelecekte gündeme gelmesi muhtemel K?y?köy ve ??neada Termik Santralleri, ??neada Nükleer Santrali halk sa?l??? ve do?a aç?s?ndan son derece tehlikeli faaliyetlerdir. Gerek 2004 üniversite bölge plan?nda gerekse 2009 bakanl?k bölge plan?nda yer almayan termik santrallerin plan de?i?ikli?i ile hüküm alt?na al?nmas? bölge çevre düzeni plan?n?n vizyonunu ve amac?n? esastan de?i?ikli?e u?ratan, plan? çevre korumac?l?ktan ç?karan bir i?lemdir.   
Termik santrallerin atmosfere sald??? SO2 ve NOx gazlar? asit ya?murlar?n?n olu?umundan birinci derecede sorumludurlar. Hiçbir filtre termik santrallerin NOx, CO, O3 gibi at?klar?n? filtre etmez. Sonuç olarak; termik santraller, sa?l??? zedeleyen, çevrenin sa?l??? destekleyi?ini engelleyen, hastal?k ve ölümlere yol açan yap?lard?r.
Plan de?i?ikli?i ile sa?l?ks?z bir çevrenin olu?turulmas? hedef ve ilkeleri ortaya konmu?tur. ana planda yer almayan termik santrallerin kurulmas?na dair karar ve notlar?n üretilmesi ve de?i?ikli?e konu edilmesi, amac?n çevreyi ve sa?l??? korumak olmad???; ekolojik kararlar?n plan de?i?ikli?inde tamamen gözard? edildi?ini, amac?n kamu yarar? olmad??? yat?r?m ve i?letme faaliyetlerinin, sermaye hareketlerinin halk sa?l???ndan ve do?al ya?amdan üstün tutuldu?unu ortaya koymu?tur.
Nitekim Plan de?i?ikli?i i?lemi ile Malkara ve ?arköy’de kurulacak olan termik santraller resmi “mavi bayrak” i?aretini hak eden ?arköy’ü, Marmara Denizi’ni; sakl? cennet kabul edilen, resmi koruma alt?ndaki do?al varl?k Uçmakdere’yi, S?T Alan? ilan edilen koruma alt?ndaki ?arköy Gaziköy’ü; binlerce dönüm üzüm ba?lar?n? ve zeytinlikleri mahvedecektir. Bunun sonucunda bölge turizmi yok olacak; Trakya Bölgesi’ nde canl? ya?am?nda çok ciddi sa?l?k sorunlar?, hava, toprak ve su kirlili?i de meydana gelecektir.
Söz konusu plan de?i?ikli?i sonunda kurulacak termik santraller çok yak?n?ndaki Saros Körfezi’ ni, Koru Da??’ n?, ormanlar?, bölgedeki verimli tar?m alanlar?n?, yerle?im alanlar?n?, bölge turizmini, do?a sporlar?n? da ciddi ?ekilde etkileyecektir. Plan haz?rlay?c?lar?n?n unuttu?u (!) Saros Körfezi’nin 2010 y?l?nda Bakanlar Kurulunca “Özel Çevre Koruma Bölgesi” ilan edildi?idir.
Bakanl???n aç?klamas?na göre, Saros Körfezi, 144 çe?it bal?k, 78 tür deniz bitkisi ve 34 tür süngere ev sahipli?i yapan, ( gerçi son dönemlerde Ergene Nehri’nin kirletilmi? sular?n?n akmas? sonucu körfezde büyük tahribat olu?mu?tur ) su alt? zenginlikleri ile dolu ve bunun sa?lad??? zenginlikleri ile ilgilenenler için oldukça önemli bir bölgedir. Körfez içinde bar?nd?rd??? zengin bal?k çe?itleri nedeniyle deniz biyologlar? ve dal?? merakl?lar? aras?nda büyük ve do?al bir akvaryum olarak nitelendirilir. Kaptan Cousteau 1970’li y?llarda gemisi “Calipso” ile Türkiye’yi ziyareti s?ras?nda bu Körfezde dal?? yapm?? “K?z?l Denizin Kuzey versiyonu olarak” nitelendirmi?tir. Saros Körfezi ve k?y?lar? jeomorfolojik, peyzaj, ekolojik, floristik, biyogenetik ve turistik özelliklerinin bozulmadan korunmas? amac?yla “Özel Çevre Koruma Bölgesi” olarak ilan edilmi?tir. Ege Denizi’nin en tuzlu kesimlerinden birini olu?turan Saros Körfezi’nde karma??k girdaplar çizen ak?nt?lar görülür. Bu ak?nt?lar nedeniyle de kendi kendini temizleyen bir körfez konumundad?r. Dünya’da kendi kendini temizleyerek temiz kalan be? körfezden biri oldu?u ileri sürülür. Sular?n yüksek oksijen içeri?i ve körfeze dökülen akarsular?n getirdi?i bol besin tuzlar? nedeniyle tür bak?m?ndan zengindir.
Plan de?i?ikli?i i?leminde bölgedeki güçlü deprem olas?l???, bölgenin üzerinde bulundu?u “Ganos Fay Hatt?n?n” aktif oldu?u hiç gözetilmemi?tir. Dünyada say?l? birinci s?n?f verimli tar?m alanlar?n?n ve üstelik deprem ku?a??n?n üzerine termik santraller kurmay? planlamak adeta Trakya’ y? toptan yok olu?a götürmek demektir.
Önceki Çevre Bakanl??? ÇED ve Planlama genel müdürü Fevzi ??bilir’ in Edirne DS? plan haz?rl?k ve vizyon toplant?s?nda belirtti?i gibi “trakya’da yerin üstü yerin alt?ndan daha de?erlidir.” Bu sebeple dünyan?n ve türkiye’nin en verimli ve 1. S?n?f tar?m arazilerinin oldu?u üç taraf? üç ayr? denizle çevrili Trakya’ m?z?n herhangi bir noktas?na termik santral kurulmas?na, enerji üretim ve depolama tesislerine hukuki zemin sa?layacak her planlama i?lemi kamu yarar?na, halk sa?l???na, do?al ya?ama ve elbette hukuka aç?kça ayk?r?d?r.
Plan de?i?ikli?i ile yeni düzenlenen F-19 ve G-19 numaral? Plan paftalar?nda “Tar?m Alan?” kullan?m?nda kalan yakla??k 178 hektar büyüklü?ünde alan?n “Kentsel Yerle?me Alan?” kullan?m?na dönü?türülmesi hükmü ile TMMOB Ziraat Mühendisleri Odas? Tekirda? ?ubesinin tespitine göre mutlak tar?m alanlar?n?n yok olmas?na neden olunacakt?r.
Ayr?ca, Marmara Ere?lisi ilçesinde bulunan ve 1/25.000 ölçekli Tekirda? ?l Çevre Düzeni Plan?nda “Enerji Üretim ve Depolama Alan?”, “Konut D??? Kentsel Çal??ma Alan?” ve “Kentsel Yerle?me Alan?” olarak gösterilmi? olan ve alt ölçekli planlar? bulunan bölgenin;  1/100.000 ölçekli Çevre Düzeni Plan? F 19 nolu Plan paftas?nda “Tar?m Alan?” kullan?m? olarak gösterilmi? olan bir k?s?m alanlar?n “Enerji Üretim ve Depolama Alan?” ve ‘‘Kentsel Yerle?me Alan?” olarak gösterilmi?tir. Bunun sonucunda toprak niteli?ine bak?lmaks?z?n çe?itli adlar alt?nda “Tar?m Alanlar?n?” yap?la?maya açarak ya?am, tar?m ve su kaynaklar?na yönelik kal?c? sorunlara yol aç?lmaktad?r. ?laveten,  TAB ve TOB alanlar?nda toprak niteli?ine bak?lmaks?z?n maksimum emsalin 0,30 oldu?u bir yerde bölgedeki tar?m nüfusunun mevcut ya?am alanlar?nda kendi ihtiyaçlar?n? kar??layacak yap?lar? ise 75 m2 (mesken+i?letme) ile s?n?rlayarak üreticilerin ya?am ve geçim kaynaklar?n?n elinden al?nmas?na neden olunmaktad?r.
Çevre ve ?ehircilik Bakanl???, öncelikle Trakya’da ya?ayanlara ve Dan??tay karar?na ra?men onaylad??? bu plan de?i?ikli?ini acilen iptal etmelidir. Ancak as?l olarak Bakanl?k 2009 Çevre Düzeni Plan?n? tümden yürürlükten kald?rarak,  halk?n gerçek kat?l?m? ile halk?n söz ve karar sahibi oldu?u; çevre korumac? yeni bir çevre düzeni plan?n? üniversiteler ve TMMOB payda?l???yla yap?lmas?n? hedeflemelidir. Çünkü aslolan bölge planlamas?n?n kamu yarar?na uygun, bilimsel do?rultuda, hukuka uygun yap?lmas?d?r.” (Sava? Eskici)