Meclis tatile girdi, 1 Ekim'de tekrar aç?lacak. Daha önce çal??ma ya?am?na ili?kin önemli kararlar uygulamaya sokuldu.


Meclis tatile girdi, 1 Ekim'de tekrar aç?lacak. Daha önce çal??ma ya?am?na ili?kin önemli kararlar uygulamaya sokuldu. Ancak hep üzerinde durulup da bir türlü Meclis'e gönderilemeyen bir düzenleme var ki, o da yakla??k 1 milyon çal??an? ilgilendiriyor.
Türkiye'de özel ve kamu sektöründe say?lar? 1 milyonu bulan ta?eron i?çilerinin, y?ll?k ücretli izin, k?dem tazminat?, sendikal haklar, ücretlerinin tam ve zaman?nda ödenmesi gibi konularda önemli sorunlar ya?ad?klar? biliniyor. Bu nedenle Çal??ma Bakanl??? konuyu düzenleme gayretinde.


Tasar? neler getiriyor?
Geçti?imiz bir y?l içerisinde çok say?da çal??ma yap?ld?. Bunlar?n bir k?sm? zaman zaman gündeme geldi. Ancak bir netice elde edilemedi. Ne var ki, Çal??ma Bakan? Faruk Çelik, Meclis aç?l?r aç?lmaz ilk olarak bu konuda haz?rlayacaklar? yasa tasar?s?n? Meclis'e sevk edecek. Bu amaçla çal??malar, içinde bulundu?umuz ramazan ay?nda da devam ediyor. Ba?bakan'a yak?n zamanda bu konuda bilgi verilecek, de?erlendirmeleri al?nacak.
Tasar?da temel olarak ?u hususlara yer verilecek: ??yerlerinde as?l i? ve yard?mc? i?ler daha net tan?mlanacak ve ta?eronlar sadece yard?mc? i?lerde kullan?labilecek. Bu konuda yasaya ayk?r?l?k tespiti, art?k i? müfetti?leri yerine i? mahkemelerince yap?lacak. Mahkemelerin kanuna ayk?r? ta?eron kullan?m?n? tespit etmeleri durumunda, mevcut uygulamadan farkl? olarak, ta?eron i?çisinin ücret ve sosyal haklar?, as?l i?verenin emsal i?çisi ile ayn? hale getirilecek.


Ücretler bir düzene girecek
Günümüzde denetimi yap?lmayan ta?eron, i?çisine ücretini düzenli ödemeyip istismar edebiliyor. Yeni düzenlemeyle; "As?l i?veren, ta?erona verilen her i?te i?çi ücretlerinin ödenip ödenmedi?ini ayl?k olarak kontrol edecek, ödenmeyen ücret varsa as?l i?veren i?çinin banka hesab?na en geç 30 gün içerisinde yat?racak". Yeni ta?eron düzenlemesinde, ta?erona verilecek i?lerin sürelerine bir standart getirilmesi de planlan?yor. Buna göre, ihalelerin üç y?l süreli olmas? dü?ünülüyor. Ancak kamu kurum ve kurulu?lar? ihale baz?nda daha k?sa süreler de belirleyebilecek.


Kanuni y?ll?k izin hakk?...
Ta?eron istihdam?nda sorunlu alanlardan birisi de "y?ll?k ücretli izin" konusu. Y?ll?k izin hakk?na kavu?mu? ta?eron i?çisi, ihaleler bir y?ldan az sürdü?ü ya da ta?eron sürekli de?i?ti?i için, neredeyse yok gibi. Yap?lacak yeni çal??ma bu sorunu ortadan kald?rmay? hedefliyor. Yeni düzenlemeyle, ta?eron i?çilerin y?ll?k ücretli izne hak kazanmas? aç?s?ndan ayn? i?yerinde bir y?ll?k süreyi doldurmas? yeterli görülecek, ayn? i?yerinde çal??maya devam etmesi halinde ta?eron de?i?se dahi, bu haklar? korunacak. Böylece i?veren sürekli de?i?ti?i için izin hakk?na kavu?amayan ta?eron çal??anlar? y?ll?k ücretli izin hakk?yla tan??acak.
 Ta?eronluk ne anlama geliyor?
Alt i?verenlik, mal veya hizmet üretimine ili?kin i?lerin bir k?sm?n?n çe?itli nedenlerle ba?ka bir i?verene verilmesi anlam?n? ta??yor. Asl?nda tüm dünyada s?k kar??la??lan bir uygulama. Bir anlamda üretimde esneklik ihtiyac?n? kar??layan, ekonomik etkinli?i sa?layan ara bir model. Ancak bu çal??ma biçimi, özellikle ülkemizde çal??anlar?n hak kay?plar?n?n oldu?u, yasalar?n tam olarak uygulanamad??? sorunlu bir alan.


BES'ten k?dem tazminat? alacaklar
Ta?eron düzenlemesinde as?l dikkati çekecek uygulama "k?dem tazminat?" konusunda olacak. Türkiye'de her 100 çal??andan sadece 7'sinin k?dem tazminat? alabildi?i, ta?eron çal??anlar?n?n hiçbir zaman k?dem tazminat?n? göremedikleri gerçe?i kar??s?nda, yeni çal??mada pilot bir uygulamaya gidilmesi ihtimali oldukça kuvvetli. Buna göre, geçen y?l yap?lan k?dem tazminat? fonu tart??malar?ndan yararlanarak, ta?eron çal??anlar? için "bireysel k?dem hesab?" sistemine geçilmesi yasa tasar?s?nda yer alacak gibi görünüyor.


Havuzda toplanacak
Yani, ta?eron çal??anlar? ad?na aç?lacak bir hesapta i?verenlerden k?dem tazminat? için yeni bir prim kesilecek ve zaman içerisinde biriken bu primler çal??ana belirli bir süre sonra k?dem tazminat? olarak ödenecek. Bu sürenin ne kadar olaca?? ve i?verenden k?dem hesab? için ne kadar prim kesilece?i konusunda çal??malar devam ediyor.
Bu sisteme geçildi?inde, bireysel k?dem hesab? Bireysel Emeklilik Sistemi (BES) içinde nemaland?r?lacak, i? sözle?mesi devam eden i?çilere mevcut hali ile devam etme ya da yeni sisteme geçme aras?nda seçim yapma hakk? tan?nacak.


Geriye dönülmemeli
Ancak hemen ifade edelim, e?er böyle bir uygulama ba?lar ve iyi sonuçlar elde edilirse, k?dem tazminat? fonu konusu tüm çal??anlar için tekrar devreye girebilir. Ne var ki, her bir y?l için 30 gün olan k?dem tazminat? miktar? yine ayn? ?ekilde kalmal?. Geçen y?l ortaya ç?kan tasar?da, miktar?n 13 güne dü?ürülmü? olmas? konunun kapanmas?na neden olmu?tu.
K?dem tazminat?n?n miktar?ndan ödün vermeyen, ancak herkesin bu hakka kavu?mas?n? sa?layacak garantili bir sistem genel kabul görür.
Ana ba?l?klar halinde verdi?imiz bu düzenleme i?çi ve i?veren taraflar?nca da kabul görürse, bu düzenlemenin gelecek y?l?n en önemli konusu olaca??n? ?imdiden söyleyebiliriz. Milliyet