Türk Bas?n?’ndan sansür bugün kald?r?ld?


Sava? Eskici



1908’in yaz aylar? 2. Abdülhamit için zor geçiyordu. Selanik’ten yay?lan ?ttihatç? isyan?n? ne ?emsi Pa?a bast?rabilmi?ti ne Mü?ir Osman Pa?a. Binba?? Enver Bey ve adamlar? da?lardayd?.
Ayaklanman?n 40. gününde Abdülhamit geri ad?m att?. Bir ba?ka aç?dan da ileriye do?ru at?lm?? bir ad?md? bu: 24 Temmuz 1908’de 2. Me?rutiyet ilan edildi.
Osmanl? Matbuat Cemiyeti ad?yla örgütlenmi? gazetecilerin büyük bölümü me?rutiyeti sevinçle kar??lad?lar. Sansürün kar??s?na dikilebileceklerdi art?k. 1876’dan kalma sansür kararnamesini uygulatmayacaklard?. Yani sansür memurlar? yay?ndan önce gazeteleri kontrol edemeyecekti.
Me?rutiyetin ilan edildi?i günün gecesinde ?Kdam gazetesinin sahibi Ahmet Cevdet ile Sabah Gazetesi sahibi Mihran Efendiler, gazete provalar?n? görmek için gelen sansür memurlar?n? ayn? sözlerle geri çevirdiler: “Gazeteler hürdür, sansür yasakt?r”
25 Temmuz 1908 sabah? da??t?lan gazeteler farkl?yd? art?k. Uzun y?llar?n ard?ndan ilk kez sansür memurlar?n?n de?il gazetecilerin tercihlerine göre bas?lm??lard?. Özgürce yay?mlanan gazetelere halk?n ilgisi de büyük oldu. Baz? gazeteler sat??lar?n? 2 binlerden 5 binler düzeyine ç?kard?. Fiyat? 10 kuru? olan ?kdam karaborsada yar?m liraya kadar al?c? bulabildi. Bir ay içinde 200 yeni gazete için yay?n hakk? al?nd?.
24 Temmuz bir anlamda gerçek gazetecili?in patlama yapt??? gündü. Bu nedenle 24 Temmuz Cumhuriyet Dönemi’nde Türk bas?n?ndan sansürün kald?r?lmas? ve bas?n bayram? olarak ilan edildi. Daha sonra kutlamalar “Geleneksel Gazeteciler Günü” ad? alt?nda yap?lmaya ba?land?.
Türkiye’deki bas?n kurulu?lar? zaman zaman 24 Temmuz 1908 öncesini hat?rlatan dönemlerden geçtiler ama 24 Temmuz simge olarak önemini hiç kaybetmedi.
Bas?ndan sansürün kald?r?ld??? bu günde görev yapt???m?z yerlerdeki mülki ve idari amirlerinde bas?n mensuplar?na kar?? uygulad?klar? sansürü bir an evvel kald?rmalar? dile?i ile tüm bas?n camias?n?n Bas?n Bayram?’n? kutlar?m.