* “Elveda Rumeli” dizisinin oyuncular? da dizinin sona ermesinin üzüntüsünü ya??yor. “Biraz ac?mas?zca oldu ama maalesef bitti...” diyen tiyatro sanatç?s?-oyuncu Erman ?aban’?n Makedonya’da ba?layan sanat serüveni emin ad?mlarla devam ediyor. Sanatta “tiyatro” dedi, çünkü ‘hayat?n Aynas?’yd?. O, Üsküplü ve Üsküp Türk Tiyatrosu’nun mensubu olmaktan gurur duyuyor. Ye?ilyurt ve Frekans gazetesi okurlar?n?n ilgisini çekecek bir söyle?i gerçekle?tirdik.

Taner GÜÇLÜTÜRK/MAKEDONYA
Erman ?aban. Türkiye’deki sinema ve sanat çevreleri onu Saban sanatç? soyad?yla tan?yor. Genç ve yetenekli bir oyuncu. Ancak o ayn? zamanda çok az ki?inin bildi?i bir heykelt?ra? sanatç?s?. Ya??na ra?men olgun bir ki?ili?i, zengin kültür birikimi ve güçlü bir bilgi altyap?s? var. Bir o kadar mütevaz?, alçakgönüllü ve dost canl?s? bir insan...
Kamuoyu ve geni? kitleler onu son dönemde büyük ilgi toplayan “Elveda Rumeli” dizisinde Pürs?çan Kaymakam? ‘Dilaver Bey’ rolüyle gönüllerine yerle?tirdi. Sadece üstlendi?i rolle de?il, ayn? zamanda dizinin senaryo ekibinde de yer ald?. Ondan önce 2005 y?l?nda (Türkiye'den bir ekibin Makedonya'daki Türk oyuncular? izlemek için Türk Tiyatrosu'nu ziyarette bulundu?u sergiledi?i performans?yla misafirlerin be?enisini kazanarak) ba? rollerini Erkan Can ve Güven K?raç'?n payla?t??? “Takva” filminde de ‘Muhittin’ karakterini canland?rmas?na vesile oldu.
Erman ?aban 22 May?s 1983, Makedonya-Üsküp do?umlu. ?lk ve ortaokul e?itimini Üsküp’te görmü?. Güzel Sanatlar Lisesi ‘Heykeltra?' Bölümü ve Üsküp Dram Sanatlar Fakültesi Oyunculuk Bölümü’nden mezun. Esnaf bir aileden geliyor. Dedesi gazi, do?ma büyüme Üsküplü. Atalar? Üsküp’e Erzurum'dan göç etmi?. Babas? oto tamircisi, annesi ev han?m?. ?imdilerde Üsküp’te ailesiyle birlikte ya??yor, ni?anl?. Üsküp Türk Tiyatrosu'nda abisi Ertan ?aban ile birlikte ayn? sahnede rol alma f?rsat? bulmu? (Abisi Ertan ?aban ‘Elveda Rumeli’de Aleks rolünü, 'Sa??r Oda'da Mahir Gün??ray'?n karde?ini oynad?).
* Sanat serüveni küçük fakat emin ad?mlarla ba?lad?
Küçük ya?lardan itibaren resim çizer, arkada?lar?yla tiyatro yapar, sanata daha ilk okul s?ralar?ndan itibaren merak saran Erman ?aban’?, abisinin çal??t??? tiyatro metinlerini okur, onunla sürekli film seyreder, biraz bilinçalt?nda onun gibi olma iste?i bu ?ekilde olu?ur. Liseden sonra Makedonya Güzel Sanatlar Fakültesi'ne kayd?n? yapma karar? ald???nda, Balkanlarda sanatla u?ra?man?n zorluklar? oldu?u için, abisi ‘kal?n kafal?l?k yap?yorsun, girme’ diye itiraz eder. Annesi de kar?? ç?kar. O, bu kar?? koymalara ald?r?? etmeden ?srarla hedefledi?i yolda emin ad?mlarla ilerlemeye kararl?d?r. Ancak aradan geçen zaman ve kariyerinde üst üste sergiledi?i at?l?mlar üzerine ?imdi ailesi de Erman’?n ba?ar?lar?yla memnun ve mutlular.
Geçen y?l?n Ocak ay?nda Ankara’da Türk ?dareciler Derne?i taraf?ndan Gazi Üniversitesi Sosyal Tesisleri’nde gerçekle?tirilen bir törenle y?l?n dizisi olarak ödüllendirilen “Elveda Rumeli”nin proje tasar?mc?s? Tarkan Karl?da? ve senarist Alican Yara?’la birlikte Erman ?aban da oynad??? Kaymakam rolüyle en iyi oyuncu ödülüne lay?k görüldü. Ödülünü Türkiye Cumhuriyeti Cumhurba?kan? Abdullah Gül’ün elinden ald?.
O, ilk olarak oynad??? “Takva” filminde ailesine yard?m etmek isteyen, yak?nlar?n? ve k?z arkada??n? sava?ta kaybetmi? bir Kosoval?y? canland?r?r. Filmde o sahne görülmüyor ama senaryoda Muhittin Uçk'yla birlikte sava?a kat?lmaya gidiyor. Filim üzerine Erman ?aban hemen Türk yay?n bas?n?n dikkatini çekmi?. De?i?ik gazetelere verdi?i röportajlar?nda “Takva” filmiyle ilgili hat?rlar?n? ?öyle anlat?yor: “Antalya'da filmi ilk gördü?ünde gözlerini kapad?m, bakamad?m. Filmden sonra otele geldi?imde sanki odam de?i?mi?ti, her ?ey havada uçuyordu. En zorland???m ?ey, etraf?mdaki oyunculard?, Erkan Can, Settar Tanr?ö?en. Erkan abiyle sahnelerimiz vard?. Soyunma odas?na gidiyorduk, bir yandan kostümler giyilip makyaj yap?l?rken Erkan abi 'Gel karde?im' diyordu, metnimizi okuyorduk. Erkan Can'dan çok ald?m, bir bak???, ses tonu yetiyordu oynamaya…” Erman, filimde Erkan Can’dan rol gere?i tokat yiyor. Yedi?i tokad?n çenesindeki ?i?lik ve ac?s?n?n iki gün sürdü?ünü anlat?yor.
* Tiyatro, çünkü ‘hayat?n aynas?’
Tiyatro’nun Erman ?aban’?n hayat?na girmesi, ilk önce ailede abisinin tiyatroyla profesyonel u?ra??s?, ondan sonra da Üsküp’teki Türk Tiyatrosuyla tan??mas?yla olur: “Baz? ufak tefek amatörce yapt???m i?ler oldu. Ondan sonrada kopamad?m zaten, gerisi geldi, sürekli tiyatro ve sahneyi dü?ünüyordum, hala öyle...” diyor.
Neden tiyatro sanat?n? tercih ettiniz diye sordu?umuzda: “Çok klasik olacak belki ama ‘Hayat?n Aynas?’ oldu?u için demek istiyorum. Benim tek derdim, daha do?rusu bu i?i yapmama sebep olan güç, insanlara bir ?eyler söyleyebilmek, anlatabilmek... Bu hep böyle oldu küçüklü?ümden beri. ?imdi biraz daha ciddi bir ?ekilde gerçekle?iyor, sahneye ç?karak, televizyon ekran?na ç?karak... Ha bu söylemek istediklerimiz kar?? tarafa yans?yor mu, onu pek bilemiyorum. Önemli olan ben söyleyece?imi 'içimden de olsa' söylüyorum ve bu beni rahatlat?yor...”
* “Gurur duyuyorum”
Üsküp Türk Tiyatrosu’na mensup bir sanatç? olman?n ve sanat kariyerine Üsküp’ten ba?laman?n nas?l bir ?ey oldu?unu sordu?umuz Erman ?aban, bundan gurur duydu?unu ifade ediyor:
“Bir kere Üsküplü olarak Üsküp Türk Tiyatrosu mensubu olmak, 60 y?ll?k köklü bir kurumun bireyi olmak gurur verici. Oradaki di?er meslekta?lar?m?n da ayn? fikirde olduklar?n? dü?ünüyorum. Oyuncu üstatlar?m?n, abilerimin, ablalar?m?n emek verdikleri, ter döktükleri o sahneyi payla?mak onur verici. Kariyerimin daha çok çok ba??nday?m ‘kaba tabirle’ daha çok f?r?n ekmek yemem gerekti?ini dü?ünüyorum.”
Üsküp Türk Tiyatrosunun ad yapm?? üstatlar?yla ayn? sahneyi payla?man?n kendisine çok ?eyler katt???na inan?yor:
“Çok önemli oyuncu ustalar?m var. Salletin Bilal, Mustafa Ya?ar, Zekir Sipahi, Elyesa Kaso ve daha birçok isimle ayn? sahnede bulunmak bana çok ?ey katt?.  Disiplin, sahnedeyken e?lenmek, e?lendirmek, ayn? yolun yolcusu olmak... Ki Elyesa Kaso ayn? zamanda konservatuarda dört y?l hocamd?. Di?er ustalar?m?n tiyatronun içerisinde bizlere büyük emekleri geçmi?tir, haklar?n? ödeyemeyiz”.
* Yine sahne, yine sahne...
Erman’?n tiyatro sanat?n? tercih etmesinde, dizi sektörüne at?lmas?nda, önünde böyle bir abi örne?inin olmas? ve böyle bir deste?i yan? ba??nda bulunmas?n?n ne derece etkili oldu?unu sordu?umuz ?aban’a, bu varl???n ve deste?in önemli oldu?unun alt?n? çiziyor:  
“Evet, do?al olarak etkilenmi?imdir, sonuçta o benim meslekta??m olmas? d???nda abim. Ba?larda biraz tereddüt etmi?ti bu i?e girmeme, konservatuara yaz?lmama. Ama ondan sonra çok katk?s? oldu. Sadece bana de?il, “Elveda Rumeli” dizisinde oynayan di?er arkada?lar?m?za da vesile oldu diyebilirim. Bence Ertan ?aban çok ba?ar?l? bir oyuncu, hem abi hem oyuncu olarak kendisini örnek al?yorum.”
Tiyatroda böyle bir f?rsat do?masayd? Erman ?aban hangi sanat dal?n? tercih ederdi? Yada ?öyle diyelim; Erman ?aban tiyatro d???nda hangi sanat dal?na kendini daha yak?n buluyor diye sordu?umuzda, ‘heykelt?ra?ç?l?k, resim ve sahne dekorasyonu’ diyor: “Konservatuar? kazanmadan önce, güzel sanatlar lisesi ‘heykelt?ra?’ bölümünden mezun oldum. F?rsat buldukça, eski günlerime geri dönüyor, resim sanat?yla u?ra??yorum... E?er tiyatro olamasayd? yine sahneden ayr?lmazd?m diye dü?ünüyorum. Sahne dekorasyonuyla ilgilenirdim büyük bir ihtimalle. Vazgeçmi? de?ilim, yine yapmak isterim...”
* “Söyleyeceklerimiz vard?, yar?m kald?”
“Elveda Rumeli” dizisi projesindeki rol f?rsat? nas?l do?du ve böyle bir projede neden yer almak istediniz?
 “Dizinin yap?mc?lar? Üsküp’e geldiler, bizlerle tan??t?lar, oyuncu arkada?lar?m?z? gördüler. Uygun görüldü, böylece diziye ba?lad?k. Benim ‘Kaymakam Dilaver’ rolümü hocam?z Serdar Akar teklif etti. Çok mutlu olmu?tum ayr?ca... Böyle bir projede yer almaktan ba?ka çaremiz yoktu desem yanl?? anla??lmaz herhalde... ?yi ki de oldu...” diyor Erman ?aban ve “Elveda Rumeli” dizisinin Türk Dünyas?’nda be?eniyle ve büyük bir ilgiyle izlenmesini projenin ciddiyetine ve dizideki do?all??a ba?l?yor:
“Elveda Rumeli büyük yat?r?mlar sonucunda gerçeklesen bir projeydi. Ciddiyet ve sorumluluk vard?. Herkes elinden gelenin en iyisini yapmaya çal???yordu. Setteki çayc?dan yönetmene kadar. Gayet güzel günlerimiz oldu. ?zlenme oranlar? biliyorsunuz baya?? yüksekti. Bunu seyirci hissetti. Ve en önemlisi Türk seyircisinin televizyonlarda daha önce görmedi?i bir do?all?k vard?. Rumeli ?ivesi, karakterleri, Makedonya’n?n do?al güzellikleri, tarihi dokusu... ?nsanlara ilginç gelen önemli ayr?nt?lar bunlard?”.
Dizinin beklenmedik bir anda yay?n hayat?ndan kalkmas?n? konusunda ?a?k?nl?k içerisinde kald?klar?n?n alt?n? çizerek devam ediyor konu?mas?na:
“Bizlerde ?a?k?nl??a u?rad?k aç?kças?. Gerçi son zamanlar biraz kar???kl?klar olmu?tu. Fakat bu televizyon piyasas? böyleymi? maalesef. Bizlerde sonradan ö?renmi? olduk. ??in içine girdi?imiz zaman anlad?k. Biraz ac?mas?zca oldu ama maalesef bitti... Oysa daha söyleyemediklerimiz vard?, çok ?eyler yar?m kald?. Umar?m ba?ka bir zamanda ba?ka bir projede söylemek istediklerimizi tamamlar?z...”
* Heyecan vericiydi
Bu projenin kendisine tecrübe kazand?rd???n? vurgulayan Erman ?aban, diziyle birlikte bir oyuncu aday? olarak tekni?ini geli?tirdi?ini, oyun esnas?nda h?zl? dü?ünmesini sa?lad???n?, k?sa zaman içinde ezber kabiliyetini geli?tirdi?ini dile getiriyor. Dizinin hayat?nda ve çevresindeki ili?kilere herhangi bir de?i?iklik getirmedi?ini ifade eden Erman, “Diziden önceki hayat?m neyse sonra da oydu. Sonuçta bu benim mesle?im, elimden gelen en iyisini yapmaya çal??t?m” diyor.
Türkiyeli oyuncu ve tiyatro sanatç?lar?yla rollerini ortakla?a payla?t??? bu dizi bir Türk yap?m? olarak Balkanlarda çekilen ilk büyük proje oldu. Bu projenin dikkatlerin Balkanlar üzerine çevrilmesine etkili oldu?una inanan Erman ?aban, “Türkiye Cumhurba?kan?’ndan tutun da, politikac?lara, resmi görevlilerden Genel Kurmaya kadar herkesin yak?ndan takip etti?i bir diziydi. ?ki buçuk y?l süren çekimler esnas?nda Türkiye’nin her yerinden yüzlerce otobüs ziyaretçi geldi. Onun d???nda Almanya, Hollanda, Türklerin ya?ad??? dünyan?n her yerinden ziyaret ak?n? oldu, gerçekten heyecan vericiydi” ?eklinde konu?uyor.
Peki Türkiyeli oyuncu ve tiyatro sanatç?lar?n?n Türkçenin Rumeli ?ivesini ö?renmelerinde siz yerli sanatç?lar?n katk?s? oldu mu?
“Evet, Türkiyeli rol arkada?lar?m?z?n ?ive (koç’u) hocas? Zekir Sipahi üstad?m?zd?. Senaryo gelir gelmez hemen Zekir Abinin pe?ine dü?üyorlard?. Bende naçizane onun asistan?yd?m. Ben daha fazla set ortam?nda oyuncu arkada?lar?ma yard?mc? oluyordum”.
Sanat ele?tirmenleri her sezon ayn? anda gösterime giren yüzlerce dizinin seyircileri-toplumu televizyon kar??s?nda uyu?turdu?unu, gündelik gerçekler kar??s?nda onlar? avuttu?unu ve kimi dizilerin de?i?ik olgular? empoze etti?ini savunuyor. Siz bu tür ele?tirilere ve görü?lere ne derece kat?l?yorsunuz?
“Ele?tirmenler çok konuda hakl?lar, fakat bu bir gerçek ki televizyon denen kutu izleniyor. Bunu de?i?tirmek bence imkans?z. Ele?tiriler ne olursa olsun, sabah programlar?ndaki kad?nlar, evlenmek isteyenler, yemek programlar?, hepsi izleniyor. Türkiye, dünya s?ralamas?nda televizyon seyreden ilk be?te yer al?yor. Bunun yararlar? veya zararlar? bir süre sonra kendili?inden ortaya ç?kacakt?r diye dü?ünüyorum”.
* O ?imdi dinleniyor, geziyor, resim ve müzik yap?yor
“Yaza do?ru k?smetse baz? projeler var. Türk Tiyatrosunu da unutmu? de?ilim. Oras? ve oradakiler bizim de?erimiz, veli nimetimiz...”dir  ?eklinde k?sa vadeli planlar?n? payla??rken, son zamanlardaki sosyal olaylardan ve toplumsal ili?kilerimizden o da çok rahats?z oluyor: “Sürçü lisan edersem af ola” diyerek söze ba?layan ?aban, “Haddimi a?ar m?y?m bilemiyorum ama bizim bu topraklarda neyi payla?amad???m?z? bir türlü anlam?? de?ilim. Günden güne azalan say?m?za ra?men, menfaatler ortaya ç?kmaya devam ediyor. Bu topraklarda ya?ayan di?er milletler gibi olam?yoruz galiba... San?r?m biz birlik olam?yoruz. Maalesef!”
Son zamanlarda Erman ?aban’?n özel hayat?ndaki di?er ilgi alan ve u?ra??lar?n?n oda??nda resim ve müzik yer al?yor. Resim yap?yor, elektro bateri çalarak vakit geçiriyor: “Beni rahatlat?yor, çizgi roman okumay? seviyorum, tabi ki bol bol filim de izliyorum” diye ekliyor.
Erman ?aban için Üsküp ?ehri çok ?ey ifade ediyor. Onun do?um ?ehri olmas? d???nda, o, bu topraklar için kan?n? dökmü? bir gazi torunu. Üsküp merkezi onun arkada?lar? ve ni?anl?s?yla sürekli tak?ld??? mekanlar?n oda??n? olu?turuyor. Türk çars?s?nda gezmeyi çok seven Erman ?aban, dizi çekimleri ard?ndan ?u s?ralar inzivaya çekilmi? durumda; “Dinleniyorum” diyor.
F?rsat buldukça Prizren’i ve Kosova’y? ziyaret eden Erman ?aban, ‘Bir Balkan Hikayesi’ albümüyle Rumeli müzi?ini rock tarz?nda müzik severlerin be?enisine sunan Makedonyal? hem?erisi, yak?n arkada?? Süleyman Sait’le birlikte y?lba??n?n ikinci ak?am?nda Prizren’de Kosoval? dostlar?yla birlikte oldular. Prizren Türk Tiyatrosu sanatç?lar?yla da görü?meyi ihmal etmeyen ?aban, bu ziyaret s?ras?nda söyle?i talebimizi geri çevirmedi. Bu vesileyle “Ye?ilyurt ve Frekans” gazetesi okurlar?na 2010 y?l?n? kutlayan ?aban, “Bizim sesimiz oluyorsunuz, bizim de?erlerimize sahip ç?k?yorsunuz, çal??malar?n?zda ba?ar?lar diliyorum” dedi.