Edirne’de yüzy?llardan beridir sürdürülen “Edirne’de Gaziler Helvas? ve Edirne Helva Sohbetleri” 14 Ocak 2010 Per?embe günü Carisma Cafe’de 20.00-22.00 saatleri aras?nda yeniden yap?lmaya ba?lad?.

HABER MERKEZ?

Emekli Ö?retmenler Nafiz An?l ile ?erif Aktürk’ün organizasyonunda gerçekle?en ve sponsorlu?unu Carisma Cafe’nin üstlendi?i gecede konu?ma yapan Edirne Lisesi Koruma Derne?i Ba?kan? Sinan
“E?in dostun sohbet etti?i anlama gelen bir gelene?i ya?atmak üzere böyle bir program?n uygulanmas? y?llar sonra tekrar Edirnelilerin akl?na geldi. Bundan bir süre önce yan?lm?yorsam yerel Tarih Kurumu ayeleri, Valilikle girmi? oldu?u temaslarla Emekli Ö?retmenler Derne?i’nde Helva Sohbetleri konusunda Edirne’nin bir geçmi?teki örfünün adetinin ya?at?lmas? amac?yla bir program düzenlemesini önermi?ti.
Güney Do?u Anadolu’da ki baz? illerimizde s?ra gecesi dedi?imiz i?te bu egede helva çekme geceleri. Kastamonu’da Lokum Geceleri gibi isimlendirilen yöreye has adetlerle bu tip sohbet toplant?lar? yap?la gelmektedir. Edirne’dekine helva sohbetleri i?te gaziler helvas? ?eklinde isimlendiren sohbetleri yine henüz gördü?ümüz üzere 300-350 sene geriden gelen bir gelenekten bahsediliyor.
?nsanlar?n bir birleriyle ileti?im içerisinde olmalar?na bir tak?m sohbetleri kendi aralar?nda yapabilme imkan?n? bulmalar?na vesile olmas? aç?s?ndan ismini de helva sohbetleri ?eklinde koymu?lard?r. Biz bu konuyu haz?rlayan Nafiz An?l hocam?za emekli ö?retmen yine emekli ö?retmen mekan sahibi ?erif Aktürk hocam?z?n iste?i üzerine burada toplanm?? bulunuyoruz.
Bizde gerçekle?tirdikten sonra s?ras?yla müzikle ilgili bölümlerini sazendeler ve icra edenlerle birlikte ya?ayaca??z. Böyle bir toplant?ya gelmenizden kat?lman?zdan ötürü hepinize çok çok te?ekkürler ediyorum in?allah ho?ça ve güzel bir vakit olur. Bu Edirne’de bir ba?lang?ç güzellik olur bundan sonra ki yap?lacak toplant?lara örnek olmu? olur.”
Emekli Ö?retmen Nafiz An?l’da Gaziler Helvas? ile ilgili olarak ?unlar? kaydettie:
“Ben bu sohbetlerin tarihçesini ara?t?rm?? çok muhterem a?abeyimiz Hakk? Sony?lmaz’?n eserinden al?nan gaziler helvas?yla ilgili nas?l yap?ld???nla ilgili size bilgi aktarmak istiyorum. Avrupa’ya yap?lan tüm seferler Edirne güzergâh?n? güderler, sefere Edirne’den giderler dönü?lerde olurdu ayn? yolda, ordu önce Edirne’ye girerdi bütün ikmal i?lerini görürdü, ikmal bitince sefere gidilirdi, u?urlama olurdu halk taraf?ndan sefer yeri söylenmeyip saklan?r ordu halk namazgâhta toplan?r, sefer namaz? k?l?n?r paklan?r, sefere ç?k?l?rd? ard?ndan, ordu Avrupa seferine gider. ordu gözlerden kaybolana kadar ?ehir halk? ard?ndan dua eder. Tekbir getirirdi hep bir a??zdan ordu ve halk toplan?rd? beraber ordu kazan?ndan halkta helva yer tabur imamlar? da dua eder sonrada mar?lar ba?lard? mehtevandan gaziler için helva gelenekti hüdavendi yardan bir gelenekti sefere ç?k?? dönü?te gerekti orduya moral verme bak?m?ndan, helva pi?er saray ocaklar?ndan da??t?l?r. Ordu kazanlar?nda helvay? irmikten yapt?klar?ndan Gaziler Helvas? dendi halk taraf?ndan. Hep gaziler için helva yapt?klar?na yenen helvaya da isim takt?klar?na Gaziler Helvas? dendi ad?na irmik helvas?na.
Edirne a?z?ndan, gaziler seferde ?ehit verince, ?ehit an?ld???n? halk görünce, halkta ba?lad? yak?n? ölünce, gaziler helvas? vermeye ard?ndan ölü arkas?ndan helva verdiler, ad?na gaziler helvas? derdiler, ölen ya?l?y? gaziden sayd?lar, sefere kat?lm?? oldu?undan. Gelenek her gün artt? azalmad?, ölü ard? helva vermeyen kalmad?, sonra erkek kad?n ayr?m? olmad?, günümüze uzand? o zamandan gaziler helvas? kutsal say?ld?. Sonra yöreden yöreye duyuldu, gelenek olup çevreye yay?ld?. Helva sohbeti ba?lad? sonradan.”
Yap?lan konu?malar?n ard?ndan ?iir ve Maniler okundu. Yüsük Saklama, F?rdöndü, Tombala gibi oyunlar oynand?. Ba?lama e?li?inde Edirne Türküleri söylendi. Kat?m?c?lara Helva ile Ayran ikram edildi. Türk Musikisi’nden ?ark?lar?n icra edilmesinin ard?ndan program sona erdi. (s)