Türkiye’de Tar?m “S.O.S.” veriyor

Türkiye’de Tar?m “S.O.S.” veriyor

Türkiye’de Tar?m “S.O.S.” veriyor

Türkiye’de Tar?m “S.O.S.” veriyor

Türkiye’de Tar?m “S.O.S.” veriyor
08 Temmuz 2010 - 09:12

TMMOB Ziraat Mühendisleri Odas? K?rklareli ?l Temsilcisi Dr. Erol Özkan, Ziraat Mühendisleri Odas? Genel Merkezi taraf?ndan gerçekle?tirilen toplant?da, ülkemiz tar?m?nda son aylarda  ya?anan "Bu?daydaki Verim Dü?üklü?ü ve Nedenleri", "Et ?thalat?n?n Yaratt??? Olumsuzluklar"...

HABER MERKEZ?
TMMOB Ziraat Mühendisleri Odas? K?rklareli ?l Temsilcisi Dr. Erol Özkan, Ziraat Mühendisleri Odas? Genel Merkezi taraf?ndan gerçekle?tirilen toplant?da, ülkemiz tar?m?nda son aylarda  ya?anan "Bu?daydaki Verim Dü?üklü?ü ve Nedenleri", "Et ?thalat?n?n Yaratt??? Olumsuzluklar", "G?da Yasas?nda Yap?lan ve Y?lsonunda Yürürlü?e Girecek Olan Baz? De?i?ikliklerin Yarataca?? Olumsuzluklar" konular?n?n gerekçeleri ile birlikte irdelenerek ele al?nd???n? bildirdi
Yap?lan toplant? ile ilgili olarak aç?klamada bulunan Dr. Özkan ?unlar? kaydetti:
“Ülkemiz tar?m sektörü uzun zamand?r ciddi sorunlarla kar?? kar??yad?r. TÜ?K‘in geçen hafta yay?mlad??? veriler, sorunun büyüklü?ünü teyit edici niteliktedir.  TÜ?K "dönemlere ve y?llara göre tar?m katma de?eri büyüme h?z?" istatistiklerine göre, genel ekonominin ithalata dayal? bir tempoyla % 11.7 büyüdü?ü 2010 y?l? ilk çeyre?inde, tar?m sektörü % 3.8 küçülmü?tür.
Sözü edilen küçülme, uzun y?llar rekoru niteli?indedir. 2000-2001-2009 kriz y?llar? ve 2007-2008 kurakl?k y?llar?nda dahi küçülmenin bu boyutlarda ya?anmam?? olmas?, durumun ciddiyetini ortaya koymaktad?r. Üstelik, ülkemizin temel tar?m sektörlerinde ya?anan verim ve üretim kay?plar?, küçülmenin ilk çeyrekle s?n?rl? kalmayaca??n? ve etkilerini y?la yayabilece?ini göstermektedir.
2009/ 2010 y?l?nda kaydedilen iklimsel ko?ullar, a??r? ya??? ve yüksek nemden kaynaklanan özellikle Pas, Septorya, Kök ve Kökbo?az? Çürüklü?ü gibi hastal?klar ve süne zararl?s?, bunlar?n yan?nda don - dolu - sel do?al afetleri, Türkiye genelinde bu?day verimi ve üretiminin % 20 düzeyinde azaltabilecektir.
Oda’m?z?n ülke genelinde yapt??? ara?t?rmalar sonucunda, bu?dayda verim ve üretim kayb?n?n yüksek oldu?u iller a?a??daki gibi saptanm??t?r;
- Verim kayb?n?n % 10’dan az oldu?u iller: Antalya, Bal?kesir, Denizli, Manisa.
- Verim kayb?n?n % 10-% 25 aral???nda oldu?u iller: Adana, Çanakkale, Kastamonu, Kayseri, Konya, Mersin, Mu?la, ??rnak, Tokat, U?ak.
- Verim kayb?n?n % 25-% 50 aral???nda oldu?u iller: Ayd?n, Bursa, Diyarbak?r, Edirne, Gaziantep, Hatay, ?zmir, K?rklareli, ?anl?urfa, Van.
Üreticinin pas nedeniyle zaman?nda uyar?lmamas? ve gerekli mücadelenin yap?l(a)mamas? nedeniyle ortaya ç?kan ekonomik zarar?n 200 milyon TL düzeyinde oldu?u hesap edilmektedir.
62 kr maliyeti olan bu?daya 55 kr fiyat aç?klayan TMO uygulamalar?, üretici zarar?n? daha da art?r?r niteliktedir. Gerek yeterli say?da al?m yerinin aç?lmamas? ve olu?an kuyruklar?n do?urdu?u s?k?nt?lar, gerekse iklimsel ko?ullar nedeniyle kalite yetersizli?i yan?nda borçlu üreticinin mal?n? TMO‘ya satamamas?, piyasa bu?day fiyat?n?n 46 - 47 kr düzeyinde ?ekillenmesine neden olmaktad?r.  
Öte yandan TMO, bu y?l 11 bankan?n (Ziraat Bankas?, Halkbank, Akbank, Garanti Bankas?, ING Bank, Yap? Kredi Bankas?, Denizbank, Al Baraka Türk, Fortisbank, TEB ve HSBC) kart? ile ürünü teslim edenlere 10 gün erken ödeme yapaca??n? duyurmu?tur. Banka kart? ile gelinmemesi halinde ise ödemeler 1 ay içerisinde gerçekle?tirilecektir. Bu uygulama banka kart? olmayanlara bir ceza niteli?i ta??maktad?r. TMO, üreticileri bankalara mahkum eden ve büyük tepki çeken bu uygulamadan derhal vazgeçmelidir.
Uygulanan yanl?? politikalar, Türkiye‘yi bu?dayda da h?zla ithalatç? konuma sürüklemektedir. Üretici, zarar etti?i bu?day üretiminden vazgeçme e?ilimindedir. 2002 y?l?nda 9.3 milyon hektar alanda yap?lan bu?day ekimi, günümüzde 8 milyon hektara kadar gerilemi?tir. Buna paralel biçimde Türkiye, 2003 - 2009 döneminde 12 milyon ton bu?day ithal etmi? ve kar??l???nda 3.5 milyar dolar ithalat bedeli ödemek zorunda kalm??t?r.
Zirai mücadele alan?nda bir di?er önemli sorun da, Antalya seralar?nda büyük zarara yol açan domates güvesi (Tuta Absoluta) dir. 2006 y?l?nda ?spanya‘da görülmü? olan bu zararl?, d?? karantina önlemlerinin yetersizli?ine ba?l? olarak 2009 y?l?nda Türkiye‘de Ege Bölgesi‘nde ortaya ç?km??, iç karantina önlemi yoklu?u ko?ullar?nda Antalya‘ya s?çram??t?r. Solanacea familyas?na ait domates yan?nda patates, patl?can ve biberde de zarara neden olan ve ürün verim ve kalitesini önemli ölçüde bozan zararl? nedeniyle, Türkiye’nin Ukrayna‘dan 350 ton domates ihracat partisi geri döndürülmü?tür.  Türkiye’nin sebze üretiminin %17‘si, örtü alt? üretiminin %68‘i, d?? sat?m?n?n %50‘sini domatesin olu?turdu?u de?erlendirildi?inde, sorunun ciddiyeti aç?kt?r.  Ziraat Mühendisleri Odas? olarak Tar?m ve Köyi?leri Bakanl???’n? bir kez daha göreve davet ediyoruz.
Bir ba?ka ciddi geli?me de, k?rm?z? et sektöründe ya?anmaktad?r. Son olarak, Et ve Bal?k Kurumu’na (EBK) dam?zl?k olmayan canl? s???r ithalat? için 100 bin ton tarife kontenjan? açan 2010/623 say?l? Bakanlar Kurulu karar?, 29 Haziran 2010 tarihli Resmi Gazete‘de yay?mlanarak yürürlü?e girmi?tir. EBK‘ya 30.4.2010 tarihinde verilen 23 bin 500 tonluk ithalat yetkisi kapsam?nda bugüne kadar, 12 bin ton kasapl?k hayvan, 4 bin ton da besilik hayvan olmak üzere toplam 16 bin ton hayvan ithalat? için ihale yap?lm??t?r. Ancak, ithalata kar??n et fiyatlar?nda dü?ü? sa?lanamam??t?r. Fiyatlar?n inmesine hizmet etmeyen bu ithalat, ne yaz?k ki birçok hayvan hastal???n?n Türkiye’ye gelmesine ve çok say?da üreticinin iflas etmesine neden olacakt?r.
Ziraat Mühendisleri Odas? olarak bir kez daha ifade ediyoruz ki, Türkiye gibi dinamik nüfus yap?s?na sahip bir ülkenin k?rm?z? et tüketiminde yurtd??? üretime ba??ml? kalmas?, iktisadi - sosyolojik - fiziksel - dü?ünsel kapasite kay?plar?n? daha da art?racak, beslenmeye dayal? sa?l?k sorunlar?n? yükseltecektir.
Geçen haftan?n bir önemli olay? da, AB ile yürütülen süreç kapsam?nda, ?spanya’n?n dönem ba?kanl???n?n son gününde, G?da Güvenli?i, Bitki ve Hayvan Sa?l??? dosyas?n?n aç?lmas?d?r.  Bilindi?i üzere, toplam 35 dosya alt?nda yürütülen müzakereler kapsam?nda, tar?m sektörü ile do?rudan ba?lant?l? üç dosya bulunmaktad?r. Bunlardan Bal?kç?l?k dosyas?n?n Konsey raporu dahi Türkiye‘ye iletilmi? de?ildir. Tar?m ve K?rsal Kalk?nma dosyas? ise, aralar?nda K?br?s’?n da bulundu?u 6 aç?l?? kriterini kar??layamad??? gerekçesiyle, halen ask?dad?r.
3 Ekim 2005 tarihli Müzakere Çerçeve Belgesi sonras?nda, G?da Güvenli?i, Bitki ve Hayvan Sa?l??? dosyas? için de 6 aç?l?? kriteri belirlenmi? idi. Avrupa Birli?i, Trakya’n?n ?ap hastal???ndan ari hale getirilmesi, et ve hayvan ithalat? yasa??n?n kald?r?lmas?, mevzuat?n uyumla?t?r?lmas?, hayvan kimlik sisteminin geli?tirilmesi gibi alanlarda belirledi?i aç?l?? kriterlerinin yerine getirilmesi ba?lam?nda, dosyay? müzakerelere açm??t?r.
Bilinmelidir ki bu durum, Türkiye’nin g?da güvenli?i sorunlar?n?n giderildi?i anlam?n? ta??mamaktad?r. Tersine, ç?kar?lan "Veterinerlik, Bitki Sa?l???, G?da ve Yem Kanunu" ile 30 BG alt?ndaki i?letmelerde sorumlu yönetici çal??t?rma zorunlulu?unun ortadan kald?r?lmas?, hem 20 bin mühendisin i?ini kaybetmesine neden olmakta hem de ülkemizde üretilen g?dalar?n % 80‘inin mühendis gözetimi d???nda üretilece?i yeni ve tehlikeli bir sürecin daha kap?s?n? açmaktad?r.  Hayvan ithalat?n?n aç?lmas? ise, anla??lan AB taraf?ndan bir olumlu geli?me olarak tan?mlanmaktad?r. Ancak 10 y?l evvel 507 bin ton k?rm?z? et üreten, geçen y?l ise ancak 410 bin ton’luk bir üretim gerçekle?tirebilen ülkemizde, canl? hayvan ve et ithalat?n?n y?k?c? etkileri, giderek daha boyutlu biçimde kendisini gösterecektir.
Ziraat Mühendisleri Odas? olarak, yukar?da belirtilen önemli konularda kamuoyunu bilgilendirmeyi ve Tar?m ve Köyi?leri Bakanl???’n? göreve ça??rmay?, sorumlulu?umuz ve ödevimiz say?yoruz.” (s)