M?SAF?R KALEM


 


Görkem Evci
 gorkem.evci@boun.edu.tr


Gülleri sulamak, bir toplum in?a etmek, bo? bir kâ??d? güzel bir yaz?yla doldurmak, tüm ahengiyle, ölçüsü ile ba?tanba?a bir ?iir yazmak... Bir ö?retmenin yapt?klar? ancak böyle tarif edilebilir san?r?m. Ve san?r?m bu tan?mlardan en iyisi de “?iir yazmakt?r”. ?iir, co?kuyu estetik ve zarafetle dokur yapraklara. T?pk? ö?retmenin bir ö?renciyi tüm co?kunlu?u ile dokudu?u gibi...
 ?iir yazan, tohum saçan, gül diken, resim çizen bir eldir ö?retmen. Ö?renci ?iir olur, gül olur, resim olur ö?retmenin elinde. Sevgiyle yaz?lan ?iir bitti?inde, fedakârl?kla dikilen gül açt???nda, ö?retmenin yüzünde beliren bir tebessüm görürsünüz. ??te bu tebessüm, ö?retmenin i?ini hangi duygularla yapt???n?n ve kar??l???nda ne bekledi?inin en güzel kan?t?d?r.
"Bahçesinde çiçek yeti?tiren adam çiçekten bir ?ey bekler mi?" diyordu Mustafa Kemal ö?retmenlere seslenirken. Onlar bu bilincin fark?ndayd?lar zaten. Ö?retmenlerin sahip olduklar? bilinç bir milleti var etme çabas?d?r. Bu yüzden batakl?kta bile gül yeti?tirme azimlerini kaybetmez onlar. Onlar, gülü sevip dikenine katlananlardan de?ildir. Çünkü öylesine bir azimle çal???rlar ki, diken istemezler gül yeti?tirirken. Kanlar aksa da ellerinden, temizlerler gülleri dikenlerinden.
Yolunu-izini bilmedi?imiz hatta ad?n? bile duymad???m?z yerleri ellerindeki ???kla ayd?nlatmak isteyenler var. Biz, refah düzeyi yüksek kentlerde bile e?itim görmekten ?ikâyet ederken, ku? uçmaz, kervan geçmez köylerde vicdan?n gerektirdi?ini yapanlar var. Topra??ndan, memleketinden ve hatta ülkesinden uzakta, bir ideal u?runda ak?llar? ve kalpleri doyurmaya çal??anlar var. "Bana bir harf ö?retenin k?rk y?l kölesi olurum" sözüne sahip bir medeniyetin topraklar?nda ye?ermi? insanlara da bu yak???r zaten. Onlar bugün birçok ki?inin yapt??? gibi gününü gün edebilirdi. Ama onlar günlerini gün etmektense, ba?kalar?n?n gecelerini "gün" etmeye gayret ediyorlar.
"Ö?retmenlik tanr? mesle?idir" der Aristo. Gerçekten de bütün zorluklara, bütün imkâns?zl?klara ra?men, ümidini, ö?retme a?k?n?, bildiklerini payla?ma azmini, sevgiye bakan ve sevgiyle bakan gözlerindeki ???lt?y? korumak ancak ilahi bir gücün eseri olsa gerek. Sabr?n ve fedakârl???n somutla?m?? hali olan ö?retmenlerdeki bu güç her insanda bulunmaz. Bu bence sonradan kazan?lan bir güç ya da e?itimle edinilebilen davran?? de?ildir. Tanr?sall??? biraz da buradan gelir asl?nda. Bu yüzden ö?retmenlik do?al bir yetenek say?labilir.
Ö?retmenli?e "meslek" demek hem yetersiz hem de yanl?? bir tan?m olur. Mesleklerini icra eden ki?iler, yapt?klar?na kar??l?k maddi bir ücret al?rlar. Bu onlar?n eme?inin kar??l???d?r. Bir ö?retmenin yapt?klar?n?n tüm kar??l???n? maddi bir ücretle vermek hem mümkün de?ildir hem de bu kutsal mesle?e bir hakarettir. Hayatta, maddi bir ücretle kar??lanamayacak ?eylerin oldu?u muhakkak. E?er bugüne kadar ö?retmenlerin emeklerini buna dâhil etmediyseniz büyük bir hata içindesiniz demektir. Ö?retmenlere verilen maddi ücret ancak onlar?n maddi emeklerinin kar??l??? olabilir. Bir ö?retmenin emeklerini maddi ve manevi olarak ikiye ay?rarak oranlayacak olursak, maddi eme?in oran?n?n ne kadar az oldu?unu görmek hiç de zor olmayacakt?r. Bu sözlerim, ö?retmenlerin manevi yönden bir ?eyler bekledi?i ?eklinde anla??lmas?n. Zira yukar?da da Mustafa Kemal´in sözleri ile belirtti?im gibi "bahçesinde çiçek yeti?tiren adam çiçekten bir ?ey beklemez." Ama bu, ö?retmenlerin, diktikleri güller açt???nda yüzlerinde beliren tebessümlerini artt?rmam?z için hiçbir ?ey yapmadan durmaya sevk etmemeli bizi.
Politikac?lar bugüne; bilim adamlar? yak?n gelecekteki günlere hükmedebilme yetene?ine sahiptirler. Ama çok daha önemlisi ebediyete hükmetme fikridir. Henry Adams´a göre; "bir ö?retmen ebediyete hükmeden insand?r." Bir nesil yeti?tirmek, dünyay? de?i?tirmektir. 2. Mehmet´in, Fatih Sultan Mehmet olmas?nda en büyük eme?in Hocas? Ak?emseddin´e; Mustafa Kemal´in, hürriyet, me?rutiyet ve ça?da?l?k fikirlerini benimsemesinde de en büyük eme?in ilk ö?retmeni ?emsi Efendi´ye ait oldu?u herkes taraf?ndan kabul edilir. Yeni bir ça? açmak ve bir milletin ve o milletle beraber dünyada ezilen di?er milletlerin de makûs tarihini de?i?tirmek ve böylece ebediyen devam edecek bu i?lerle, ebediyen an?lmak, ebediyete hükmetmenin ta kendisidir. Ve bu örneklerde de ebediyete hükmetmenin kimlerin elinde
oldu?u gayet aç?kt?r.
 Tevfik Fikret "fikri hür, irfan? hür, vicdan? hür bir ?airim" diyordu. Mustafa Kemal´in ö?retmenlere hitaben "Cumhuriyet sizden fikri hür, vicdan? hür, irfan? hür nesiller ister" sözü de haf?zalar?m?za kaz?nm??t?r. Ö?retmenleri yaz?n?n ba??nda bir ?aire, Tevfik Fikret´in belirtti?i özellikteki ?aire, benzetti?im an?msan?rsa Ba?ö?retmen´in asl?nda ö?retmenlerden istedi?i ?eyin `kendileri gibi bir nesil yeti?tirmeleri´ oldu?u sonucuna var?r?z. Tüm olumsuzluklara ra?men, ö?retmenler kendilerini ve bu yolla da ö?rencileri koruyabilmelidirler.
Ebediyete hükmetme gücüne ve yukar?da anlatt???m üzere insanlar?n yeti?mesinde büyük öneme sahip olan ö?retmenlerin e?itimine çok dikkat edilmelidir. ?yi bir e?itim almam?? ve ö?retmenli?in ne oldu?unu kavrayamam?? insanlar?n elinde ö?retmenlik, ebediyete hükmetme arac? olmaktan ç?k?p, `ebediyeti katletme´ arac?na dönü?ür. Her ?eye ra?men tohum saçmaya devam eden ellere söylenecek söz de san?r?m ?u dizeler olmal?d?r:
 "Tohum saç, bitmezse toprak utans?n!
Hedefe varmayan m?zrak utans?n
Sen ko?mana bak hey gidi küheylan!
Çatlarsan do?uran k?srak utans?n..."