Trakya Üniversitesi T?p Fakültesi T?p Tarihi ve Etik Anabilim Dal? Ba?kan? Yrd. Doç. Dr. Esin Karl?kaya, hastalara t?bbi müdahale yap?lmadan bir tak?m haklar?n?n hat?rlat?lmas? gerekti?ini belirterek, ''T?bbi uygulamadan önce hastan?n bilgilendirilmesi hekim hasta ili?kisini de güçlendiren etik bir unsurdur'' dedi.      Karl?kaya, yapt??? aç?klamada t?bbi uygulamalardan önce hastan?n bilgilendirilmesi ve r?zas?n?n al?nmas? olarak tan?mlanan, ''Ayd?nlat?lm?? Onam''?n günümüzde t?p eti?inin en önemli kavramlar?ndan biri oldu?unu söyledi. Yüzy?llar boyunca hekim, hasta ili?kisinin temeli olarak hekimin en önemli görevinin ''hastan?n fikri ne olursa olsun onun yarar?na davranmak, asla zarar vermemek'' oldu?u dü?üncesine dayand???n? ifade eden Karl?kaya, ''Hastadan da hekimine sorgusuz güven duymas?, hekimin kendisi için en iyisini dü?ünece?ini kabul ederek itiraz etmeksizin bu kararlara uymas? beklenmi?tir'' dedi. Ki?inin kendi gelece?ini belirleme hakk?n?n en temel insan haklar?ndan biri oldu?una i?aret eden Karl?kaya, ?öyle devam etti: ''Özellikle de risk ta??yan, komplikasyonlar içeren, tan? yöntemleri ve tedavilerden önce hastan?n r?zas?n?n yaz?l? olarak al?nmas? gerekmektedir. T?bbi uygulamadan önce hastan?n bilgilendirilmesi hekim hasta ili?kisini de güçlendiren etik bir unsurdur. Hastan?n hekimi taraf?ndan yap?lacak bilgilendirmenin ard?ndan anlat?lanlar?n hasta taraf?ndan anla??ld???n?n de?erlendirilmesi ve anlamas?n?n sa?lanmas?, hekimin sorumlulu?udur.'' Bilginin, hastan?n anlayabilece?i ?ekilde, sosyokültürel düzeyine uygun, t?bbi terimler kullan?lmadan, mümkün oldu?unca sadele?tirerek, tereddüt ve ?üpheye yer verilmeden, ruhsal durumuna uygun ve nazik bir ifade ile verilmesinin önemine de?inen Karl?kaya, ''Hastal???n seyri ne kadar kötü olsa da her zaman yan?nda olunaca?? ve mümkün olan her türlü tedavinin yap?laca?? mesaj?n?n verilmesi zor durumlarda hekim hasta ili?kisini kolayla?t?racakt?r. Hastan?n bilgilendirilmeyi istememesi de ona tan?nan haklardan biridir. Hastan?n hayati tehlike ta??yan ve bilincin kapal? oldu?u acil durumlar, do?al afet, sava? an?, toplu kazalar gibi acil durumlar gibi özel ko?ullarda bilgilendirme ihmal edilebilir ya da s?n?rl? tutulabilir'' ?eklinde konu?tu. * Hukuksal boyutuAyd?nlat?lm?? onam konusunun ahlaki, etik yönünden öte hekimlerin ba??n? a?r?tan, kimi zaman yüksek tazminatlar ödemek zorunda da kalabildikleri hukuki bir konu oldu?unu da belirten Kar?kaya, sözlerini ?öyle tamamlad?: ''Hukuk, etkili r?zay? bilgilendirilmi? r?za olarak kabul etmektedir. Bilgilendirilmi? r?zan?n yoklu?u, hukuken, hastan?n sa?l?k hizmetleri sunucusunun ne yapmak istedi?ini tam olarak anlamamas? ve bunun neticesinde herhangi bir yaralanmaya veya zarara maruz kalmas? olarak de?erlendirilebilir. Hastan?n r?zas?, hem özel hem de ceza hukuku aç?s?ndan önemli bir hukuka uygunluk nedeni olup r?zan?n geçerli olabilmesi için hastan?n neye r?za gösterdi?ini bilmesi, hiçbir tereddüte de yol açmayacak biçimde ayd?nlatman?n giri?imi gerçekle?tirecek hekim taraf?ndan yap?lmas? zorunludur. Ayd?nlat?lm?? onam insan haklar?na sayg?n?n önemli bir ifadesi olmas?n?n yan? s?ra t?p eti?inin hekimler için gerektirdi?i en temel ödevlerden de biri say?lmaktad?r.'' aa