K?rklareli Dam?zl?k S???r Yeti?tiricileri Birli?i Ba?kan? Behçet ?en,
süt üreticilerinin sorunlar?na çözüm getirilmez ise süt sat??? yapmay?
b?rakacaklar?n? söyledi.

HABER MERKEZ?
K?rklareli Dam?zl?k S???r Yeti?tiricileri Birli?i, K?rklareli Ziraat Odas? Ba?kanl??? ve K?rklareli Köy-Koop Birli?i süt fiyatlar?n?n a?a?? çekilmesinin üreticilere ya?att??? s?k?nt?lar ile ilgili ortak bir bas?n aç?klamas? yapt?.
28 ?ubat 2011 Pazartesi günü saat 14.00’da K?rklareli Dam?zl?k S???r Yeti?tiricileri Birli?i binas?nda yap?lan bas?n toplant?s?na, K?rklareli Dam?zl?k S???r Yeti?tiricileri Birlik Ba?kan? Behçet ?en, K?rklareli Ziraat Odas? Ba?kan? Hasan Çetin, K?rklareli Köy-Koop Ba?kan? Nedai Çelik ile birlik üyeleri kat?ld?.
Son dönemde süt fiyatlar?ndaki olumsuz dalgalanmalar?n zorda olan süt üreticisini daha da zora soktu?unu ifade eden Birlik Ba?kan? Behçet ?en, bir çoban ate?i yakmak amac? ile toplant?y? gerçekle?tirdiklerini, bu çoban ate?inin devam? konusunda ziraat odas? ve Köy- Koop ba?kanlar?n?n bu ba?lang?ca dahil olup süt üreticilerine bu konuda destek olacaklar?n? kaydetti. Amaçlar?n?n bu süreci do?ru kullanmak oldu?unu belirten Birlik Ba?kan? Behçet ?en; “Amac?m?z ba?c?y? dövmek de?il üzüm yemektir. Sorunumuz çok ciddi ve büyük, köylerdeki yeti?tirici arkada?lar?m?z son dönemde hep bu sözü söylüyor; “Her sabah mand?rac?n?n ineklerini sa??yorum, sütü götürüyorum, ama yinede yaranam?yorum.” Bu üreticimizin söyledi?i çok anlaml? bir sözdür. Üreticinin bu ?ekilde devam etmesi mümkün de?ildir. Biz yapm?? oldu?umuz çal??malarda gerek ülkemizde, gerek ilimizdeki durumlar? hep birlikte de?erlendirece?iz. ?lerleyen süreç içinde tüketicilerinde haks?zl?klara maruz kald???n? kamuoyunun bilmesini istedi?imiz için bu toplant?y? gerçekle?tirdik.” dedi.
Birlik Ba?kan? Behçet ?en slayt e?li?inde yapt??? sunumunda s???rc?l???n önemli bir besin kayna?? oldu?unu belirterek ?unlar? kaydetti;
“Türkiye’de hayvansal proteinin % 51 sütten, % 35’i etten, % 14’ü yumurtadan sa?lanmaktad?r. Süt üretiminde inek sütünün pay? Türkiye’de %92, AB’de % 98, Dünya’da %94’tür. Et üretiminde s???r?n pay? Türkiye’de %33, AB’de % 25, Dünya’da %35’tir.
Türkiye önemli bir s???rc?l?k ülkesidir. 10,8 Milyon ba? s???r varl???yla Türkiye Dünyada 25., AB’de 3. s?rada; 11,2 Milyon ton y?ll?k inek sütü üretimiyle Türkiye Dünyada 12.,
AB’de 5. s?rada; 630 bin ton y?ll?k s???r eti üretimiyle Türkiye Dünyada 26., AB’de 7.
s?rada; 2.750 kg inek ba??na ortalama y?ll?k süt verimi ile Türkiye Dünyada 60., AB’de ise sonuncu (28.) s?rada; 215 kg ortalama karkas verimiyle Türkiye Dünyada 52., AB’de ise 22. s?rada yer almaktad?r. Sonuç olarak Türkiye’de süt ve et verimi dü?üktür.
Üretim hedefleri?
2023 y?l?nda ithalatç? bir ülke olmadan vatanda??n g?da ihtiyac?n? önemli ölçüde kar??layabilmek için Hayvansal protein tüketimi için ki?i ba??na günde 40 gr’d?r, bunun %54 art?? sa?lamas? gerekmektedir. ?nek sütü üretimi 18 milyon tondur, bunun %64 art?? sa?lamas? gerekmektedir. Süt verimi inek ba??na y?ll?k 4.000 kg’d?r, bunun %45 art?? sa?lamas? gerekmektedir. Karkas verimi 275 kg’d?r, bunun %30 art?? sa?lamas? gerekmektedir. ?nek say?s? 5 Milyon ba?t?r, bunun %25 artmas? gerekmektedir. S???r say?s? 12,5 Milyon ba?t?r bunun %16 art?? sa?lamas? gerekmektedir. Et üretimi 950 Bin tondur, bunun %50 art?? sa?lamas? gerekmektedir. ??letme ba??na inek say?s? 10 Ba? bunun 2,5 kat art?? sa?lamas? gerekmektedir. ??letme say?s? 500 Bin’dir bunun %55 azal?? sa?lamas? gerekmektedir.
Hedeflere ula?mak mümkün mü? Öngörülen hedeflere ula?mak mümkün görünmemektedir.
Çünkü, her ?eyden önce; 3-5 ba? inek yeti?tiren küçük ölçekli aile i?letmeleri yayg?nd?r Yeti?tiriciler edilgen, örgütleri güçsüzdür. Kamu politikalar? istikrars?z ve yanl??t?r. Büyük ölçekli i?letmelerin yayg?nla?t?r?lmas?yla da sorunlar? çözmek akla yatk?n görünmemektedir.
?sletme ölçekleri ne olmal??
Orta ölçekli aile i?letmeleri tercihen desteklenmelidir. Yeti?tirilen ?rka ve ineklerin verim seviyelerine göre de?i?se de, 20-100 ba? inek aras?nda de?i?ebilece?i tahmin edilen bu i?letmeler; Aile i?gücünü en iyi ?ekilde istihdam etmeye olanak sa?lar. Köyden kente göçü yava?lat?r. Tar?msal arazilerin etkili de?erlendirilmesine olanak sa?lar. Ürün ve girdi fiyatlar?ndaki istikrars?zl?ktan a??r? etkilenmez. Teknolojik yeniliklerden önemli ölçüde yararlanma olas?d?r.
Mevcut fiyatlar normal mi?
ABD’de y?lba??nda bir kilo çi? süt satan üç kilo yem alabilir hesab? ile yola ç?k?l?yor. Bu desteklemeler ile piyasalar?n düzenlenmesi ile 2 kilogram?n alt?na dü?ürülmüyor. AB’de bir kilo süt satan 2 kilo yem alabilecek ?ekilde hesap yap?l?yor. Desteklemeler ve piyasa düzenlemesi ile 1.8 kilonun alt?na dü?ürülmüyor. Üreticiler mutlu bir ?ekilde üretim yap?yor. Tüketiciler ise 2 litre çi? süt bedeli ödeyerek bir litre pastörize süt al?yor. Türkiye’de ise üç dört kat? fazlas? olarak kar??m?za ç?k?yor. D??ar?da süt fiyatlar?nda bir kuru?luk de?i?imler için çok ciddi sebepler olu?ursa bir kuru? dü?ü? yada bir kuru? yükseli? görülüyor. Bizde böyle bir ?ey yok AB’de süt fiyatlar? 10 y?l içinde istikrar gösteren süt fiyatlar?d?r. Çi? süt AB’de 64 Kr, Türkiye’de 65 Kr, Karkas et AB’de 8 TL, Türkiye’de 15 TL’dir. Düve AB’de 3 Bin TL, Türkiye’de 5 Bin TL, Kesif Yem AB’de 30 Kr, Türkiye’de 60 Kr’dir. Mazot AB’de 2,4 TL, Türkiye’de 3,1 TL’dir. Hal böyleyken süt fiyatlar?n? 4 ki?inin bir araya gelip, bütün bu gerçekleri görmezlikten gelerek süt fiyatlar?n?n dü?ürmelerine anlam vermek mümkün de?ildir. Ticari ahlaka s??mayacak ?ekilde, ticaret yap?lan ki?ilere bilgi vermeksizin süt fiyatlar?n?n a?a?? çekilmesi ticari ahlaka ayk?r? bir durumdur.
Maliyet fiyatlar? normal mi?
Maliyetlerle kar??la?t?r?ld???nda fiyatlar yüksek de?ildir. Maliyetin yüksekli?inde girdi fiyatlar?n?n yüksek olmas? önemli rol oynamaktad?r. Maliyetler a?a??ya çekilerek kar artt?r?labilir. Maliyeti azaltmaya yönelik kamu destekleri yap?lmal?d?r.
?thalat zorunluluk mu?
Kesinlikle Hay?r! Karkas et veya kasapl?k hayvan ithalat?na verilecek her bir TL Türkiye’de hayvanc?l??a vurulan bir darbe olacakt?r. Çözüm ithalatta de?il, yeti?tiriciyi sorumlu ve yetkili k?lan, motivasyonunu artt?ran istikrarl? politikalardad?r. Do?ru politikalarla et, süt ve dam?zl?k sorunu 4-5 y?l içerisinde çözüme kavu?turulabilir. Süt verimi olmayan etçi ?rklarla macera aray???ndan acilen vazgeçilmelidir. Yeti?tiricinin/üreticinin görü?ü al?nmayan politikalar sonuçsuz kalmaya mahkumdur.
Ne yapmal??
Orta ve büyük ölçekli i?letmeler de rekabet etme ve hayatta kalma güçlerini artt?rmak için örgütlenmek zorundad?rlar. Halk?n talep etti?i miktar ve kalitede sütün üretilmesini sa?lamak için kamu desteklerinin istikrarl? ve do?ru bir biçimde uygulanmas? ?artt?r. 10-15 y?l içinde s???rc?l??? terk etmesi beklenen yakla??k 600 Bin i?letme/aile için farkl? istihdam alanlar? sa?lanmal?d?r. ?thalat kesinlikle çözüm de?il, tam tersine sorunlar? a??rla?t?r?c? bir yoldur. Kasapl?k hayvan veya karkas et ithalat?na harcanacak kaynaklar “gerçek yeti?tiriciye” destek olarak verilirse sorunun çözülmesine önemli katk? yap?lm?? olur.”
Birlik Ba?kan? Behçet ?en K?rklareli Dam?zl?k s???r Yeti?tiricileri Birli?i, K?rklareli Köy-Koop Birli?i ve K?rklareli Ziraat Odas? Ba?kanl??? olarak bu konudaki çal??malar?n?n sürdü?ünü, sonuç olarak; bunun bir çoban ate?i oldu?unu, kamuoyu olu?turma için at?lan bir ilk ad?m oldu?unu belirtti. “Bu anlatt???m?z sorunlar düzelmedi?i sürece süt sat?lmama eylemi ba?layacakt?r. Yapt???m?z çal??malarda tüm hesaplar?m?z? ortaya koyuyoruz. Raflarda 90 Kr’ye olu?turulan fiyat, üreticiden 65 Kr’ye al?nan süt, durum böyle olunca tüketiciye de olumsuz bir tablo ç?k?yor. 130 gr’l?k ayran ile bir kilo süt fiyat? e?de?erdir.” ?eklinde konu?an Birlik Ba?kan? Behçet ?en, bu duruma kar?? örgüt temsilcileri olarak son derece hakl? nedenlerini ortaya koymaya devam edeceklerini ifade etti.
K?rklareli Ziraat Odas? Ba?kan? Hasan Çetin ve K?rklareli Köy-Koop Ba?kan? Nedai Çelik, üreticilerin bu s?k?nt?l? durumlar?nda sürekli olarak yanlar?nda olacaklar?n?, onlara destek vereceklerini belirtti. Süt üreticilerini yok sayarak hareket edilmesinden kendilerinin de rahats?z oldu?unu belirten Ba?kan Çetin ve Ba?kan Çelik, bu durumun çözülmesi için üreticilerin yan?nda olmaya devam edeceklerini ifade etti. (cs)