* Ta? Devri’ni ya??yoruz. Orman?n, suyun, da??n ve ya?am?n kaderini ta?lar belirliyor. Istrancalar iki ülkenin ortak ya?am alan?. 2/3’ü Türkiye’de. 1/3’ü Bulgaristan’da. S?n?r? baz? yerde Rezve (Mutlu) dere, baz? yerde de s?n?r ta?lar? çizer. Tanr? Istrancalar için oldukça cömert davranm??. Da?, deniz, göl, dere, kumul, orman ve ma?ara ekosistemleri iç içe.







Göksal Çidem


Yorum/Haber


Bulgaristan taraf?, yani ta??n ve suyun öbür taraf? Istranca Do?a Park?. Biyosfer Rezev Alan?, k?sacas? koruma alan?. Bulgaristan k?sm?nda 1995 y?l?nda kurulmu? olan Istranca Ulusal Park? bütün Bulgar Topraklar?’n?n bin 161 km. si veya yüzde 1’ini kapsayan Bulgaristan’daki en büyük korunmu? aland?r. 122 Habitat Türü onu Avrupa’da korunan alanlar aras?nda birinci s?raya yerle?ir. 5 ayr? do?a rezervi, 14 korunmu? alan ve çok say?da do?al an?t kurulmu?tur. Istranca Tabiat Park?’n?n tüm arazisi Natura 2000 Uluslararas? Ekoloji A?? içindedir. Dolay?s?yla Ku? ana göç yolunda olmas? nedeniyle Rüzgar Enerji Santral? kurulam?yor.


* “Kom?uda yaban hayvan?, bizde kamyon”


Bizim taraf ise üretim alan?. Üretim demek, a?açlar? keserek, kereste ve sunta fabrikalar?na kamyonlarla ta??mak. Kar?? tarafta “Dikkat Yaban Hayvan?” uyar? levhalar?n?n yan? s?ra “A?aç Kesmek”, “Kelebek Yakalamak”, “Çad?r Kurmak”, “Avlanmak”, “Çöp Atmak Yasak!”. Çünkü Buras? Istranca. Bizim Istrancalar’da ise “Dikkat Kamyon Ç?kabilir” levhas?…


* “Eller kesiliyor”


Bulgarlar Istrancalar’da daha çok do?an?n sesini dinlerken, biz a??r i? makinalar?, kamyonlar ve bazen de dinamit seslerini duyuyoruz. Orman Genel Müdürlü?ü ise a?açlara “Ya?mur için Allah’a aç?lan eldir” diyor. Bir taraftan elleri kesiyor, kestiriyor, kesilmesini uygun görüyor. Ayn? orman. Ayn? dere. Ayn? deniz. Ayn? ya?murda ?slan?p, ayn? ku?un ve ayn? rüzgar?n sesini duyuyoruz. Kar??ya geçen yaban hayvanlar? huzurlu bir k?? uykusu veya ya?am ortam?n? orada buluyor. Yolunu ?a??r?p kar??ya geçemeyenler ise, ?stanbul’da bo?aza iniyor, yüzüyor.


* Unesco Listesi’nde


Geçti?imiz hafta Diyarbak?r surlar? ve Hevsel Bahçeleri ile ?zmir Efes UNESCO Miras Listesi’ne girdi. Istrancalar da yap?lan Biyosfer Rezerv Alan çal??mas? için de her ?ey haz?r. 2008-2009’da yap?lan 130 bin hektarl?k bir alanda çal??malar yürütüldü. Alanda biyolojik çe?itlilik envanterleri yap?lm??, sosyal de?erlendirmeler gerçekle?tirilmi?, alan?n kat?l?mc? bir yakla??mla yönetim planlamas? yap?lm?? ve proje sahas?n?n Biyosfer Alan olarak kabul edilmesine yönelik bir adayl?k dosyas? haz?rland?. Sonuç ve ak?beti belli de?il. Seçilmi? ve atanm??lara soruyoruz: Istrancalar için yap?lan bu çal??malar?n ak?beti nedir? Belli de?il. Belli olan bir tek ?ey var, Ormanlar katledilecek, do?al ya?am yok edilecek, katledenler daha çok kazanacak.


* Biyosfer ve Çak?l Rezerv Alanlar?


2014-2015’te yürütülen Istrancalar’?n Ortak Koruma Projesi kapsam?nda Türk ve Bulgar STK Temsilcileri’nin kar??l?kl? ziyaret ve toplant?lar? sonucu 3 dilde haz?rlanan rapordan öne ç?kan tespitlerden biri de Bulgar taraf?n?n Biyosfer Rezerv Alan olmas?, bizde ise çak?l rezerv alan olarak görülmesi olmu?tu. O ara?t?rma ve incelemenin sonucunda ortaya ç?kan baz? önemli ?öyle;


* Önem Listesi Belirlendi


- Longoz Ormanlar?’n?n UNESCO’ya önerilmesi.


- Istranca Da?lar? Biyosfer Projesi UNESCO’ya teslim edilmeli.


- Istranca Da?lar? Natura 2000 Ku? Göç Yollar? Ölçütü Adayl?k Dosyas? için haz?rlanmal?.


- Longoz Ormanlar?’na Do?al Koruma Alanlar? Statüsü verilmeli.


- Ku? göç yollar? üzerinde oldu?u için Istrancalar’da RES kurulmamal?.


- Istrancalar’daki Vah?i Ya?am Koruma Alanlar?’na Statü kazand?r?lmal?.


- Trakya’n?n ve ?stanbul’un tek su kayna?? Türkiye’deki Istrancalar’da. Bu yüzden su kaynaklar?n? tehdit eden projelere izin verilmemeli.


* Tahribat?n her çe?idi ya?an?yor


Karadeniz’in en do?usu Artvin’den, en bat?s?ndaki K?rklareli’ne kadar tahribat?n her çe?idi ya?an?yor. Avrupa’n?n en önemli 5 do?a alan?ndan biri olan Istrancalar’?n daha fazla tahrip edilmeden, yaban hayat? yok olmadan, do?al varl?klar?n gelecek nesillerin ya?am kayna?? olarak kay?ts?z ?arts?z koruma alan? ilan edilmesi, yap?lacak en önemli yat?r?md?r.