K?rklareli ?l Sa?l?k Müdürlü?ü’nden yap?lan aç?klamada, s?caklar?n insanlarda çe?itli sa?l?k problemlerini de beraberinde getirebilece?ini belirtildi.
HABER MERKEZ?
Bu konuda gerekli önlemlerin al?nmas? gerekti?i, aksi halde istenmeyen durumlarla kar??la??labilece?i ifade edilirken, ?unlar kaydedildi:
“ S?cakl?k ve nem art???na ba?l? olarak vücut ?s?s? artmakta ve metabolizma bu yeni duruma uyum sa?lamaya çal??maktad?r. Normalde terleme ile vücut ?s?s? dengede tutulmaya çal???l?r. Ancak a??r? s?caklarda sadece terleyerek vücut ?s?s? dengede tutulamaz. Ya?l?lar, bebekler ve kronik hastal??? olanlarda terleme mekanizmas? ile vücut ?s?s?n?n dengede tutulmas? her zaman mümkün olmayabilir. Yine ortamdaki nem oran? yüksekse terleme suretiyle vücut ?s?s? yeterli düzeyde dü?meyebilir. Ayr?ca ?i?manl?k, herhangi bir hastal??a ba?l? yüksek ate?, a??r? s?v? kayb? (dehidratasyon), kalp hastal???, ruh ve sinir hastal???, alkol ve uyu?turucu madde kullan?m? ile tedavi amaçl? baz? ilaçlar?n (tansiyon dü?ürücüler, idrar söktürücüler vb.) kullan?m? da s?cak havalarda terlemeyi etkileyen di?er faktörlerdendir. Bu gibi durumlarda yükselen vücut ?s?s? beyin ve di?er hayati organlarda hasara yol açabilir.
A??r? s?caklardan en çok etkilenen gruplar; Dört ya??ndan küçük çocuklar, Yaln?z ya?ayan 65 ya? ve üzerindeki ya?l?lar, Bak?ma ihtiyac? olanlar, Hamileler, A??r? kilolular, Aç?k alanda çal??anlar, Kronik hastal??? (?eker hastal???, kalp-damar hastal?klar?, beyin-damar hastal?klar?, psikolojik hastal?klar, kronik solunum sistemi hastal?klar?, karaci?er hastal?klar?, böbrek hastal?klar?) olanlar Sürekli ilaç (özellikle tansiyon dü?ürücü, idrar söktürücü, depresyon ve uyku ilaçlar?) kullanan ki?iler ve Sokak çocuklar? ve evsizlerdir. Özellikle kronik hastal??? bulunan ve yaln?z ya?ayan ya?l?lar en çok risk ta??yan gruptur.
A??r? s?caklardan korunmak için al?nmas? gereken tedbirler ?u ?ekildedir:
* Genel Korunma: Günün en s?cak saatlerinde (10. 00-16. 00) mecbur kal?nmad?kça d??ar? ç?k?lmamal?d?r. D??ar?da bulunuldu?unda aç?k renkli, hafif, bol ve s?k? dokunmu? kuma?lardan yap?lan giysiler tercih edilmeli; geni? kenarl? ve hava delikleri olan ?apka giyilmeli ve güne?in zararl? ???nlar?ndan koruyan güne? gözlü?ü kullan?lmal?d?r.
D??ar?da çal??mas? gerekenler mümkün oldukça güne? alt?nda korunmas?z kalmamaya, a??r? hareketlerden kaç?nmaya, s?k s?k tuz içeren sulu g?dalar almaya dikkat etmelidirler.
Güne? ???nlar?n?n dik geldi?i saatlerde (10. 00-16. 00) denize girilmemeli ve güne?lenilmemelidir. Bu saatlerin d???nda denize girmek isteyenler güne?ten koruyucu krem (en az 15 koruma faktörlü) kullanmal?, ?apka ve gözlük gibi gerekli koruyucu önlemleri almal? ve uzun süre kesintisiz güne?lenmemelidir.
Yo?un fizik aktivite spor yapmak için sabah ve ak?am saatleri tercih edilmeli, her bir saatlik spor için en az 2-4 bardak s?v? al?nmal?d?r. A??r fizik aktivitelerden kaç?n?lmal?d?r.
Risk alt?ndaki yeti?kinler ve ya?l?lar, günde en az iki kez güne? veya s?cak çarpmas? yönünden izlenmelidir. Bebekler ise bu aç?dan daha s?k izlenmelidir.
Bebek, çocuk, engelliler ve hayvanlar kapal? ve park etmi? araçlarda kesinlikle b?rak?lmamal?d?r. Araçlar?n iç ?s?lar?, klima olsa dahi park edildikten çok k?sa süre sonra yükselmektedir. Araç terk edilirken herkesin d??ar? ç?kt???ndan emin olunmal?d?r.
Kapal? alanlar iyi havaland?r?lmal?d?r.
Güne? gören pencereler perde vb. güne?liklerle gölgelendirilmelidir.
Vücut ?s?s?n?n yükselmemesi için s?k s?k du? al?nmal?; bunun mümkün olmad??? durumlarda ayaklar, eller, yüz ve ense so?uk suyla ?slat?lmal? veya silinmelidir.
* Beslenme ve S?v? Al?m?: Susuzluk hissi olmasa bile her gün en az 2- 2.5 litre (12-14 su barda??) s?v? tüketilmelidir. Kahvalt?da az ya?l? peynirler, zeytin ve taze sebzeler bulunmal?, kafein içeren içecekler yerine de süt, meyve suyu, ?hlamur ve ku?burnu gibi bitki çaylar? tercih edilmelidir. Ya?l? besinlerin ve ya?da k?zartmalar?n tüketiminden kaç?n?lmal?; yemeklerde bitkisel s?v? ya?lar kullan?lmal?d?r. Yemekleri pi?irirken k?zartma ve kavurma yerine ha?lama, ?zgara, kendi suyunda veya az suda pi?irme gibi sa?l?kl? pi?irme yöntemleri uygulanmal?d?r.
Vücut direncini art?rmak ve vücudun yeterli miktarda vitamin ve mineral almas?n? sa?lamak için bol miktarda sebze ve meyve tüketilmelidir. Terleme ile artan s?v? ve mineral kayb?n?n önlenmesi için her zamankinden daha fazla miktarlarda s?v? al?nmal?d?r. S?v? al?m?nda su içmek esas olmakla beraber, su d??? s?v? al?m?nda kahve, çay ve gazl? içecekler yerine süt, ayran ve meyve suyu gibi içecekler tercih edilmelidir. E?er doktor taraf?ndan s?v? al?m? k?s?tlanm?? veya idrar söktürücü ilaç kullan?lmas? söz konusu ise ilgili doktora ba?vurmak gerekir.
Mide kramplar?na neden olabilece?i için çok so?uk ve buzlu içecekler tercih edilmemelidir.
Kafein, alkol ve fazla miktarda ?eker içeren içecekler vücuttan daha fazla s?v? kayb?na yol açt??? için tüketilmemelidir. D??ar?da ve aç?kta sat?lan yiyeceklerin, tüketiminden kaç?n?lmal?, çabuk bozulma riski olan besinler (et, yumurta, süt, bal?k vb.) aç?kta bekletilmemeli, besinlerin haz?rlanmas? ve pi?irilmesi a?amalar?nda hijyen kurallar?na özen gösterilmelidir.
A??r? s?caklar?n sa?l?k üzerine etkileri ise ?u ?ekildedir:
* Güne? veya S?cak Çarpmas?: A??r? s?ca?a maruz kalma sonucu beden ?s?s?n? ayarlayan terleme mekanizmas?n?n bozulmas?na ba?l? olarak vücut ?s?s?n?n dü?ürülememesi ile karakterize bir tablodur. Vücut ?s?s? 10-15 dakika içerisinde 40- 41°C üstüne ç?kabilir. Güne? veya s?cak çarpmas? acil olarak tedavi edilmezse kal?c? hasara veya ölüme neden olabilir. Bilinç kayb?ndan önce tedaviye ba?lanmas? durumunda iyile?me ?ans? oldukça yüksektir.
Ki?inin ate?i 39.4°C üzerindedir, deri kuru, k?rm?z? ve s?cakt?r, terleme yoktur, bulant? kusma, ba? a?r?s?, ba? dönmesi, göz çukurlar?n?n belirginle?mesi ve görme netli?inin bozulmas? ile komaya kadar gidebilen ?uur bulan?kl??? veya kayb? vard?r.
* ?lk yard?mda; ki?i hemen serin ve hava ak?m? olan bir yere al?nmal?, s?k? giysileri gev?etilmeli, so?uk su veya so?utucularla (vantilatör, klima vb.) so?utulmaya çal???lmal?, kesinlikle içmesi için s?v? verilmemeli ve en yak?n sa?l?k kurulu?una götürülmelidir. Gerekli durumlarda hava yolu aç?lmal? ve suni solunum yap?lmal?d?r.
* S?cak Bitkinli?i: Uzun süre a??r? s?ca?a maruz kalma ve yeterli miktarda s?v? almamaya ba?l? su ve mineral kayb?yla meydana gelir. Daha s?kl?kla ya?l?larda, yüksek tansiyonu olanlarda ve güne? alt?nda çal??anlarda görülür. A??r? terleme, yorgunluk, halsizlik, bay?lma hissi, nab?z h?zlanmas?, ate? yükselmesi belirtileriyle kendini gösterir. Deri so?uk ve nemlidir, nab?z h?zl? ve zay?ft?r, solunum h?zl? ve yüzeysel, ?uur aç?kt?r. Güne? çarpmas?n?n daha hafif ?ekli olup hayati tehlike yoktur.
* ?lkyard?m: Uygun ve zaman?nda yap?l?rsa genel durum h?zla düzelir. Serin bir yerde istirahata al?nan hastan?n giysileri gev?etilip, s?rt üstü yat?r?larak bacaklar? yükseltilir. Islak havlu veya bezle serinletilmeye çal???l?r. Bol miktarda s?v? verilir; özellikle de tuzlu ayran içirilir. Yakla??k 1 saat içerisinde ki?inin genel durumu düzelmezse mutlaka sa?l?k kurulu?una ba?vurulmas? gerekir.
* S?cak Kramplar?: A??r? aktivite sonucunda terlemeye ba?l? olarak vücutta h?zl? bir su ve tuz kayb? meydana gelir. Dü?ük tuz seviyeleri kaslarda s?cak kramplar?na neden olabilir. S?cak kramplar? ayn? zamanda s?cak bitkinli?inin belirtilerinden birisidir. Genellikle kar?n, bacak ve kol kaslar?n?n fiziksel aktivite s?ras?nda a?r?l? spazmlar?yla meydana gelir.
S?cak kramplar? için t?bbi tedaviye gerek yoktur, ki?inin yapt??? aktivite durdurulmal? sakin ve serin bir yerde oturtulmal?d?r, meyve suyu veya mineralli içecekler içirilmelidir. Kramp meydana geldikten sonra en az birkaç saat fiziksel aktivitede bulunulmamal?, bir saat içerisinde geçmezse en yak?n sa?l?k kurulu?una ba?vurulmal?d?r.
* Güne? Yan?klar?: Deriye hasar verece?i için güne? yan?klar?ndan kaç?n?lmal?d?r. Uzun süreli güne? ?????na maruz kalmakla meydana gelir. Deri k?zar?k, a?r?l? ve a??r? derecede s?cakt?r. E?er etkilenen ki?ide ate?, bül (su toplanmas?) ve ?iddetli a?r? varsa veya 1 ya??ndan küçükse en yak?n sa?l?k kurulu?una ba?vurulmal?d?r. Güne? yan???ndan korunmak için güne? ?????na maruz kalmaktan kaç?n?lmal?, güne? yan??? olan yerler so?uk su ile silinmeli, etkilenmi? bölgelere nemlendirici t?bbi losyon sürülmelidir. Ya?, salça, yo?urt ve di? macunu vb. maddeler kesinlikle sürülmemeli, büller patlat?lmamal?d?r.
* S?cak Döküntüsü (?silik): S?cak ve nemli havalarda a??r? terlemeye ba?l? olarak derinin tahri?idir. Her ya?ta görülmekle birlikte s?kl?kla bebeklerde görülür. Küçük k?zar?kl?klar ?eklindedir. S?kl?kla boyun, gö?üs, dirsek iç yüzü gibi k?vr?m yerlerinde görülür. K?zar?k bölgeler kuru tutulmal?, daha serin ve daha az nemli ortam sa?lanmal?d?r.
* Güne?in Geç Dönem Etkileri: Güne? ???nlar?n?n sa?l?k üzerine oldukça önemli olumlu etkileri mevcuttur. Uzun süre maruz kal?nd???nda olumsuz etkiler de ortaya ç?kabilir. Ciltte erken ya?lanma, gözde katarakt geli?imi, deri kanseri ve güne? lekelerinin ortaya ç?kmas? bu olumsuz etkilerindendir.” (s)
“S?caklar insan sa?l???n? olumsuz etkileyebilir”
“S?caklar insan sa?l???n? olumsuz etkileyebilir”
30 Haziran 2010 - 09:26


