K?rklareli ?l Sa?l?k Müdürü Dr. M. Mustafa Saymaz, Kuduz’un insanlar dahil bütün s?cakkanl? memelilerde görülebilen, beyine yerle?erek felçlere yol açan ve ölümle sonuçlanan bir virüs hastal??? oldu?unu belirterek ?unlar? kaydetti:HABER MERKEZ?“Ülkemizde Kurt, Tilki, Çakal, Yaban Kedisi, Kokarca ve Gelincik gibi vah?i hayvanlarla; Köpek, Kedi, S???r, Koyun, Keçi ve At gibi evcil hayvanlar hastal??a yakalanabilen hayvanlard?r. Ülkemizde kuduzu insanlara en çok bula?t?ran hayvanlar ise ba??bo? köpeklerdir.* Kuduz’a yakalanm?? hayvan ne gibi belirtiler gösterir?Kuduza yakalanm?? evcil bir hayvanda baz? huy de?i?iklikleri görülür. Daha önceleri normal davran?? gösteren hayvanlar sinirli ve sald?rgan olurlar. Dikkatlerini çeken her ?eye kar?? ?s?rma ve sald?rma iste?i gösterirler. Yutak felcine ba?l? olarak yutkunma reflekslerini yitirdiklerinden, sudan korkarlar ve a??zlar?ndan a??r? miktarda salya akt??? görülür. Vah?i hayvanlar insanlara olan korkusunu yitirir ve evcil hayvan gibi insanlara yakla?abilirler. Genelde gece ortaya ç?kan vah?i hayvanlar, gündüz de ortal?kta görülebilirler ve dikkatini çeken her cisme sald?r?rlar. Hastal???n ileri safhalar?nda felç geli?ir ve hayvanlar komaya girerek ölürler.* Kuduz’un insanlarda belirtileri nelerdir?Hastal?k belirtileri virüsün vücuda girmesinden itibaren yakla??k 3-8 hafta sonra ortaya ç?kar. Hastal?k insanlarda ilk önce halsizlik, ate?, i?tahs?zl?k, bulant?, ba? ve bo?az a?r?s? gibi hastal??a özel olmayan belirtilerle ba?lar. Is?r?k yeri ve çevresinde a?r? ve ka??nt? görülebilir. Yutak felci sebebiyle kuduzun karakteristik belirtisi olan sudan korkma görülür. Daha sonra hasta komaya girer ve ölüm meydana gelir.* Kuduz nas?l bula??r?Kuduza yakalanm?? bir hayvan?n (ülkemizde ço?unlukla ba??bo? köpekler) ?s?rmas?yla. Kuduz hayvan?n salyas?n?n aç?k yaraya, kesik, s?yr?k veya çatlak deriye; göz, a??z veya buruna temas etmesiyle. Kuduz hayvan?n t?rmalamas? sonucu meydana gelen yaralanmalarla (hayvan?n t?rna?? kendi salyas?yla bula??k olabilir). Kuduz hayvan?n salyas?yla bula??k malzemenin (tasma, yular ve dizgin gibi) bütünlü?ü bozulmu? deriye temas?yla. Kuduz  hayvan?n etinin ve sütünün çi? olarak tüketilmesiyle.* Kuduz’dan korunmak için neler yap?lmal?d?r?Kedi ve köpekler kuduza kar?? mutlaka a??latt?r?lmal?d?r. Evcil hayvanlar?n, ba??bo? ve/veya vah?i hayvanlarla temas etmesine engel olunmal?d?r. Çevrede ba??bo?, hasta, garip davran??lar sergileyen veya ölmü? hayvan görüldü?ünde ilgili yerler haberdar edilmelidir (belediyeler, muhtarl?klar, Tar?m ?l ve ?lçe Müdürlükleri gibi) Kuduz ?üpheli temas söz konusu oldu?unda neler yap?lmal?d?r?Yara veya ?s?r?k bölgesi hiç vakit kaybedilmeden bol akarsu ve sabunla iyice y?kanmal? ve arkas?ndan tentürdiyot gibi iyotlu antiseptikler uygulanmal?d?r. Göz, a??z veya burun ?üpheli temasa maruz kalm??sa, bu bölgeler birkaç dakika içinde bol suyla y?kanmal?d?r.Kuduz ?üpheli temasa maruz kalan ki?i yukar?da belirtilen uygulamalar? yapt?ktan sonra derhal en yak?n sa?l?k kurulu?una müracaat etmeli ve hekimin düzenleyece?i a??lama program?n? aksatmadan uygulamal?d?r.Kuduz hastal???n?n tedavisi var m?d?r?* “Hastal???n belirtileri görülmeye ba?lad?ktan sonra ölüm kaç?n?lmazd?r”Kuduz Hastal???’n?n belirtileri ortaya ç?kt?ktan sonra tedavisi imkâns?zd?r; hastal?k ölümle sonuçlan?r. Bu sebeple, burada belirtilen korunma önlemlerine uyulmal?d?r. Özellikle yara bak?m? ve tedavisi ile kuduz a??s? ve kuduz serumu uygulamas?n?n hastal??a yakalanmama hususunda hayati öneme sahip oldu?u kesinlikle unutulmamal?d?r.Dünya Sa?l?k Örgütü taraf?ndan 28 Eylül tarihi Dünya Kuduz Günü olarak belirlenmi? olup konuya ili?kin DSÖ taraf?ndan www.worldrabiesday.org/ uzant?l? web sitesi de olu?turulmu?tur.” (s)