Trakya Üniversitesi T?p Fakültesi Halk Sa?l??? Anabilim Dal? Ba?kan? Prof. Dr. Faruk Yorulmaz, Macaristan'da 4 Ekim'de bir alüminyum tesisinde meydana gelen kaza sonucu Tuna Nehri'ne yay?lan kimyasal k?z?l çamurun yol açt??? tehlikenin devam etti?ini bildirdi.Prof. Dr. Yorulmaz, yapt??? aç?klamada yakla??k 1 milyon metreküp zehirli at???n Macaristan'da 40 kilometrelik bir alan? ya?anmaz hale getirdi?ini, bölgede ya?ayan insanlar?n evlerini ve arazilerini terk etmek zorunda kald???n? hat?rlatt?. Greenpeace'in uyar?s?na göre yay?lan at?k içinde 50 ton arsenik, 300 ton krom ve yar?m ton c?va bulundu?una i?aret eden Yorulmaz, ?unlar? kaydetti: ''Tuna Nehri'nin üzerindeki ülkeler toprak ve su kirlili?ini önlemek ya da en asgari seviyede tutabilmek amac?yla hem günlük ölçümler hem de bu ölçüm sonuçlar?na göre planlar yap?p önlemler almaktalar. Macar yetkililer yay?lan at?klarla c?va ve a??r metal kirlili?inin izin verilen s?n?rlar? a?mad???n? iddia ediyorlar. Ancak arsenik ve krom konusunda hiçbir aç?klama yok. Havan?n bu dönemde ya???l? gitmesi ile zehirli çamurun ?slak kalmas? da kirlili?in kuruyup toz halinde havaya ve hava yoluyla da akci?erlere yani vücudun içine girmemesine neden oldu?u belirtiliyor. E?er tozla bu at?k s?v?daki zehir akci?erlere yani vücut için al?n?rsa zatürreye hatta y?llar sonra akci?er kanserine neden olabilece?i belirtiliyor. Zehirli at?k içinde krom, kur?un, kadmiyum, arsenik, c?va gibi insan sa?l??? aç?s?ndan son derece tehlikeli a??r metal ve zehirli elementler ve daha az miktarda da olsa radyoaktif maddeler de bulundu?u bildirilmektedir.'' * Uzun y?llar sonra ortaya ç?kacak etkileriÇamurun etkiledi?i bölgelerde bitkilerin, bal?klar?n ve di?er canl?lar?n zarar gördü?ünü anlatan Yorulmaz, ?öyle devam etti: ''Zehirli çamurun etkisi alt?ndaki canl?larla beslenen hayvan ve insanlar kanser de dahil olmak üzere pek çok ciddi kronik hastal?kla kar?? kar??yad?r. Etki alt?ndaki bitkilerle beslenen hayvanlar, zehiri vücutlar?na almakta ve bu hayvanlar? yiyen insanlarda da zehirlenme meydana gelmektedir. Söz konusu zehirli çamur, topra??, suyu ve havay? kirletmekte, bu sayede toprakta ya da suda yeti?en, havay? soluyan her canl?n?n vücuduna girmektedir. Çamur ile kirlenen sular?n yer alt? veya yüzeysel içme suyu kaynaklar?n? kirletmesi de söz konusudur. Yüksek alkali özellikte olan bu at?klarla temas, deride yan??a ve gözlerde ciddi hasarlara neden olabilmektedir. Alkali özelli?i nedeniyle solunum yolu ve a??zdan al?nmas? ile solunum yollar?nda ve yemek borusunda ciddi yan?klara daha sonraki dönemde ise kansere yol açabilmektedir. Bunun yan?nda unutulmamas? gereken nokta ise tüm bu zehirli maddelerin, uzun y?llar sonra ortaya ç?kacak olan sakat do?umlar, dü?ükler, kanser, felç gibi zararl? etkileri bulunmaktad?r.'' * Zehirli çamur Karadeniz'e yol al?yorTuna Nehri'ne ula?an k?rm?z? çamurun Karadeniz'i etkilemesinin kaç?n?lmaz oldu?unu vurgulayan Prof. Dr. Yorulmaz, ''Bu zehirli maddeler daha büyük bir su kitlesi içinde seyrelecek ancak hiçbir zaman zarars?z olmayacakt?r. Öncelikle denize en yo?un biçimde kar??t??? Tuna Nehri a?z?ndan ba?lamak üzere etkisi azalarak özellikle Bat? Karadeniz Bölgesi'ndeki deniz canl?lar?nda etkileri hissedilecektir'' dedi. Karadeniz'e çevresi bulunan ülkelerden her y?l yakla??k 10 milyon ton at???n denize döküldü?ünü ifade eden Yorulmaz, ''Bu at?klar içerisinde inorganik azot, inorganik fosfor, organik fosfor, demir ve çinko gibi pek çok zehirli madde bulunmaktad?r. Sadece bo?azlar arac?l??? ile temizlenebilen Karadeniz, bu nedenle kirliklerden daha fazla etkilenmektedir. Söz konusun zehirli at?k mevcut kirlili?i daha da art?racak ve yol açabilece?i sa?l?k sorunlar? da katlanacakt?r'' diye konu?tu. aa