K?rklareli Devlet Hastanesi Çocuk Cerrahisi Uzman? Dr. Serkan ??ler Çocukluk Ça?? Kanserleri ile ilgili olarak verdi?i bilgilerde ?unlar? kaydetti:


HABER MERKEZ?


* Kanser nedir?
Vücudun herhangi bir yerindeki hücrelerin kontrolsüz bir ?ekilde ço?almas? sonucunda bir ?i?lik olu?ur, buna tümör denir. Tümörler selim (benign) veya habis (malign) olabilir. Selim tümörler kaynak ald?klar? bölgeye s?n?rl?d?rlar, di?er bölgelere yay?l?m yapmazlar. Habis tümörler ise kaynak ald?klar? bölgede büyürler, ayr?ca kom?u dokulara ve uzak organlara yay?labilirler. Habis tümörlere kanser denir.
* Çocukluk Kanserleri’nin görülme s?kl??? nedir?
Türkiye’de her y?l 2400 yeni çocuk kanseri olgusu beklenmektedir. Çocukluk ça?? kanserlerinin % 60-70?i günümüzde tamamen ?ifaya kavu?maktad?r. “Kanserden Korkma, Geç Kalmaktan Kork” slogan? çok do?rudur. Erken tan? konan, erken evrede yakalanan hastalarda kurtulma ?ans? çok yüksektir (% 80-90). Bizim görevimiz, hem halk?, hem her basamaktaki sa?l?k çal??anlar?n? bu konuda bilgilendirmek, böylelikle hastan?n en küçük uyar?c? belirtilerde hekime ba?vurmas?n? ve hekimin de h?zl? bir ?ekilde tan?ya gidip hastay? kanser tedavilerinin yap?ld??? merkezlere sevk etmesini sa?lamakt?r.
* Çocukluk Ça?? Kanserleri hangi ya?larda görülür?
Çocukluk ça?? kanserleri genellikle 0-14 ya? aras?nda görülen kanserlerdir.  Çocukluk ça?? kanserleri çe?itli özellikleriyle yeti?kinlerinkinden belirgin olarak ayr?l?rlar. Öncelikle çocuklarda kanser, yeti?kinlere göre daha az görülür. Ayr?ca çocukluk ça?? kanserleri, tipleri, ya da genel olarak biyolojileri, prognozlar? ve tedaviye yan?tlar? itibariyle de yeti?kinlerden ayr?l?rlar. Çocuklarda “Akut Lösemiler” ve “Embriyonal Tümörler” daha s?kt?r. “Uluslararas? Çocukluk Kanserleri Klasifikasyonu”na göre çocuklarda kanserin 12 tipi vard?r..


Çocuklarda birinci s?rada “Akut lösemiler” (kan kanseri), ikinci s?rada, özellikle geli?mi? ülkelerde “Santral Sinir Sistemi” tümörleri ve sonra da “Malign Lenfomalar” yer al?r. Ancak, Türkiye dahil, geli?mekte olan ülkelerde ikinci s?ray? çocuklarda “Malign Lenfomalar” alabilmektedir.
* Çocukluk Ça?? Kanserleri’nin Tipleri
Akut Lösemiler (ALL, AML),   Santral Sinir Sistemi Tümörleri (Esas olarak Beyin tümörleri), Malign Lenfomalar, Nöroblastoma, Wilm’s Tümörü (böbrek), Kemik Tümörleri, Yumu?ak Doku Sarkomlar?, Retinoblastoma, Germ Hücreli ve Gonadal Tümörler, Hepatoblastoma(karaci?er),TiroidKanseri , Malign Melanom
Bugün kanserlerin a??rl?kl? olarak “genetik” bozukluklar ve “çevresel” faktörlerden kaynakland??? kabul edilmektedir. Çocuklarda kanser riskinin, daha çok genetik ve daha az olmak üzere çevresel etkilerle artt??? bilinmektedir.
I??n (?yonize Radyasyon): Anneye hamileyken uygulanan baz? radyolojik incelemeler sonucu, bebe?in (in utero) ???na maruz kalmas?yla çocukluk ça??nda tümöre yakalanma riski 1,5 misli artabilmektedir. Atom bombalar?na maruz kalan çocuklarda da lösemilerin artt???, (5 y?l sonra dorukta olmak üzere) gösterilmi?tir. Ayr?ca çocuklar?n fazla güne? ???nlar?na (ultraviyole) maruz kalmalar?nda ileri ya?larda kanser riski artabilmektedir. Çevresel faktörler içinde kimyasal maddeler, ilaçlar da çocukluk kanserlerinde etken olabilirler. En iyi bilineni annenin hamilelikte DES (Diethylstilbesterol) almas? sonucu k?z çocukta genital anomali zemininde adenokarsinoma kanseri olu?mas?d?r. Ayr?ca gebelikte sigara  içen veya tar?m ilaçlar?na maruz kalan annelerden do?an çocuklarda kanser riski artm?? olabilir.
Virus’lar: En ba?ta Epstein-Barr virusu (EBV) olmak üzere baz? viruslar?n çocuk ve adolesanlarda lenfomalar? artt?rd??? bilinmektedir. HIV (AIDS yapan virus) da Lösemi ve Lenfomaya neden olabilmektedir.
Kanser riski, baz? “genetik bozukluklarda da  artar.
Kal?tsal (herediter) faktörlerin oran? tümör tipine göre çok de?i?ir ve kan kanseri olan çocuklar?n ancak %2.6 s?nda genetik yatk?nl?k bulunmu?tur.
* Çocukluk Ça?? Kanserleri’nde belirtiler nelerdir?
Vücudun herhangi bir bölgesinde ?i?lik. Solukluk, halsizlik, i?tahs?zl?k. Tekrarlayan ate?. Kilo kayb?. Boyunda ilerleyen ?i?lik (genellikle a?r?s?z ve anyibiyoti?e cevap vermeyen). Kar?nda veya mediastende kitle. Kemiklerde a?r?. Kanamalar (Deride purpura, ekimoz ve di?er organ kanamalar?). Gözlerde ?i?lik ve di?er de?i?iklikler (parlama, orbital tümör, vs). Ba? a?r?s?, sabah kusmalar?. Topallama.
Tabiat?yla bu bulgular kanserde do?rudan tan? koydurmaz ve bir k?sm? malign olmayan hastal?klarda da görülebilir veya onlar? taklit edebilir. Ancak mevcudiyetleri kanser olas?l???n? da akla getirmelidir  ve bu ?ikayetleri olan çocuklar?n mutlaka muayenesi gerekir. Çocukluk ça?? kanserleri en ba?ta çocuklarda s?k görülen “enfeksiyonlar” ve “travmaya” ba?l? belirtilerden ay?rt edilmelidirler.
Akut Lösemilere do?ru tan? koymak için dikkatli fizik muayeneye ek olarak, “tam kan say?m?”, özellikle periferik kan yaymas?n?n de?erlendirilmesi,kemik ili?i incelemeleri gereklidir. Di?er tümörlerde biyopsi yap?labilir. Malign hastal?k tan?s? konduktan sonra, çocukta hastal???n yayg?n olup olmad???n?n anla??lmas? için do?ru bir evrelendirilme yap?lmal?d?r. En do?ru tan? ve tedavi, multidisipliner yakla??mla, yani Pediatrik Onkolog, Çocuk Cerrah?n?n ve Patolog’un s?k? bir i?birli?i ile hastay? de?erlendirmesiyle yap?l?r.
* Çocukluk Kanserleri’nde Tedavi
Lösemiler tan? an?nda yayg?n olduklar? için esas tedavi (ilaç tedavisi)  kemoterapidir. Tümörlerde öncelikle tümörün ç?kar?lmas? veya “biyopsi” için cerrahiden yararlan?l?r. Çocukluk ça?? kanserlerinde hücrelerin h?zl? ço?almas? da (proliferasyonu) kemoterapiye duyarl? olmalar?n? sa?lamaktad?r. Kemoterapide, belli çocukluk kanserlerinde denenmi? ulusal veya uluslararas? protokolleri kullanmak çok daha yararl?d?r. Kemoterapi, metastatik tümörlerde öncelikli olarak, keza cerrahi ile ç?kar?lan baz? tümörlerde ek veya yard?mc? tedavi olarak da kullan?l?r. Ayr?ca primer tümörü küçültmek ve muhtemel küçük yay?l?mlar? önlemek için cerrahiden önce ilaç verilebilir.
Kemoterapi kullan?lmadan önce ilaçlar?n toksik-yan etkilerini iyi bilmek gerekir. Ancak en önemli erken komplikasyonlardan biri “kemik ili?i bask?lanmas?” ve “immün sistemin bask?lanmas?”d?r.
Radioterapi ???n tedavisidir, çocukluk kanserlerininde di?er tedavilerle birlikte uygulan?r, tek ba??na uygulanmaz
* Kemik ?li?i Nakli (K?T)
Bu giri?imde esas, kök hücrelerinin hastaya verilmesidir. KIT’ler özellikle ALL kanserde ve habis olmayan hastal?klarda giderek artan bir oranda kullan?lmaktad?r. Lösemilerin tedavisinde en s?k olarak, uygun vericilerden elde edilen KIT kullan?l?r. Yüksek doz kemoterapi  verilen tümörlü çocuklarda, hastan?n kendi kemik ili?i veya periferik kan?ndaki kök hücrelerini içeren K?Tuygulanmaktad?r.


Kansere e?lik eden di?er bulumlar: Kans?zl?k, kanama, enfeksiyonlar, metabolik ve nütrisyonel bozukluklar vs. gibi bulumlar ek tedavileri gerektirir. Geli?mi? Pediatrik Onkoloji merkezlerinde Çocuk Psikolo?u veya Psikiyatristi ve sosyal hizmet uzmanlar? da bulunmakta, hasta ve ailesi için onlardan al?nan destekle, tedavi ve takipleri daha ba?ar?l? olarak yap?labilmektedir.


* Tedaviden Sonra Çocukluk Ça?? Kanserleri’nde Ya?am ve Mortalite
Lösemilerde ve Wilm’s tümöründe bu oran % 90’a ula?maktad?r. Son y?llarda ço?u çocukluk ça?? kanserlerinde sa?kal?m (?ifa ?ans?) önemli ölçüde artm??t?r. Günümüzde kansere yakalanan çocuklar?n % 60-70?i tamamen iyile?ebilmektedir. Lösemilerde ve Wilm’s tümöründe bu oran % 90’a ula?maktad?r.?statistiklere göre günümüzde geli?mi? ülkelerde her 900 eri?kinden biri çocukluk ça?? kanser sa?kalan?d?r. Sonuç olarak çocukluk kanserleri erken te?his, do?ru tan? ve tedaviyle ?ifa bulabilirler. Ancak tedavisinin tecrübeli bir merkezde aksat?lmadan yürütülmesi esast?r. Ayr?ca geç etkileri bak?m?ndan iyile?en çocuklar?n uzun takibinde yarar vard?r.” (s)