M?SAF?R KALEM


Görkem Evci


?nsan hedefleri kadar yol alabilir. Hedefleri ve beklentileri dü?ük olan insanlar, bu dü?ük beklenti ve hedeflerine ula?t?klar?nda kendilerini ba?ar?l? kabul ederler ve bir ad?m öteye gitmeyi dü?ünmezler. Oysa hedefin uzakl???, insan? çal???rken motive eden faktörlerden biridir. Hedef ne kadar zorlu, yol ne kadar uzunsa çal??ma da o kadar ?iddetli olur. Aksi takdirde zaten çal??maya gerek duyulmaz küçük hedeflerde.
?nsanlar?n kendilerinden bahsetmesi ho? de?ildir do?rusu, ben de ço?u zaman bunu yanl?? bulmu?umdur. Ancak hedefler ve beklentiler konusunda geriye dönüp bakt???nda hata yapt???n? fark eden bu hatalara ra?men hedefleyebilece?i en uzak yerlere ula?m?? biri olarak, do?ru yoldan hedefe ula?mak varken ço?u zaman bilinçsizce ilerledi?imi dü?ündü?ümden bu konudaki tecrübelerimin ve fikirlerimin henüz yolun  çok ba??nda olanlar için faydal? olaca??n? varsayarak, ya?ad?klar?mdan k?yasla hedefin ve geni? dü?ünmenin öneminden bahsedece?im. Sözlerimin baz?lar? nasihat makam?nda söylenmi? gibi dursa da bu sözlerin muhatab?n?n öncelikle kendim oldu?unu belirtmek isterim. Yoksa kimseye nasihat vermek haddini kendimde görmüyorum.
Geriye dönüp bakt???mda hayata dair ilk planlar?m? ve "tercihlerimi" çok net hat?rlayabiliyorum. Hat?rlad???m bu plan ve tercihlerin ne denli küçük hedefler oldu?unu fark edince de o zamanlar dünyam?n ne kadar küçük oldu?unu idrak ediyorum. Ya?ad??? çevreden ba?ka bir örnek göremeyen insanlar etraf?ndaki kapal? toplumla yetinmek zorunda kal?rlar ve bunun yetinmek oldu?unu anlamazlar bile. Engin bir denizde yüzdükleri zann? ile ya?arlar. Hâlbuki s?? bir k?y?da ç?rp?nmaktad?rlar yaln?zca. ?lkokula giderken bir üniversite hayalimin olmad???n? hat?rl?yorum mesela. Belki de haberim bile yok... Herhangi bir lise hedefim de yok i?in garibi... O zamanki en büyük hayalimin "s?radan" olmak oldu?unu anl?yorum ?imdi.
Bütün bunlara ra?men, ilkö?retimin ikinci kademesinde hayallerim biraz büyüdü. Bunda çevrenin etkisi oldu?unu zannediyorum. Perspektif geni?leyince hayaller de geni?liyor. Liselere giri? s?nav? ile – o zamanlar ad? OKS idi- pek de hayalini kurmad???m iyi bir liseye girdim. ?imdi durup bak?nca yine hayallerimin küçüklü?üne yan?yorum. Hedefi k?sa tutup, uzun yürümek her zaman mümkün olmaz, ancak bu konuda genel kurala uymam?? olmam sevindirici. Zira varmak istedi?im küçük hedeflerde tak?l?p kalsayd?m bugün geldi?im konumda olamazd?m.
Lise hayat?ndan sonra gelip çatan üniversite... Üniversite s?nav?na haz?rland???m süre boyunca, sonuçlar?m?n iyi gelmesine ra?men hedefim mütevaz? bir üniversitenin mütevaz? bir bölümü idi. Hedefimi daha önce de yapt???m gibi küçük tutuyordum yine. Bunu fark edemiyordum da o zamanlar. Birileri ç?k?p "hayal et" demiyordu belki de. Gerçekçi olmaya o kadar çok al??t?r?lm???z ki, istedi?imiz bir ?ey olmazsa sanki ölecekmi?iz gibi bir hayal k?r?kl???na u?ramamak için savunma mekanizmalar?m?z beklentilerimizi dü?ürmemize sebep oluyor. Yine de hedefimin yak?nl???na, menzilimin k?sal???na ra?men, uzun bir yol kat edip, en uzak hedefe ula?may? ba?ard?m üniversite s?nav?nda. Ülkenin en iyi üniversitelerinden birine, belki de en iyisine girmem ile beraber hedef ve beklentilerimi belirlerken o güne kadar ne denli hatal? oldu?umu gördüm.
"Hedefi olmayan yelkenliye hiçbir rüzgâr yard?m edemez" derler. Bir yaprak gibi savrulup durur insan e?er gidecek bir hedefi olmazsa. Hedefi var ise e?er, bu kez yapmas? gereken hedefini küçük tutmaktan kaç?nmakt?r. Zira yak?n bir hedef seçmek beklentileri dü?ürür, beklentilerin dü?mesi ise çal??ma iste?ini azalt?r. Aya ç?kmay? dileyen a?aca zaten ç?kar... Hayal etmekten korkmamal?y?z! En iyisini istemeliyiz. Bu, kanaatkâr olmamak demek de?ildir. Hayal etmenin bir engeli, s?n?r? yokken cimri davranmaya ne lüzum var?
S?n?r?n?z yüksek olsun, ama hayalleri gerçekle?tiremememin dünyan?n sonu olmad???n? da asla unutmay?n. Mutlaka bir hayali olmal?d?r insan?n. Amac? belirlenmi? olmal?d?r. Bir tek ?ey üzerinde yo?unla?mamaya gayret etmeli, "her i?te ç?rak olaca??na bir i?te usta ol" atalar sözüne kulak vermeliyiz.
Yerel ya da bölgesel dü?ünmekten kaç?nmak gerek. Hatta ulusal dü?ünce ile de s?n?rland?rmamal?d?r insan kendini. Dünyada ba?ka milletler, ba?ka medeniyetler oldu?unu hat?rlamal? ve onlar? da en az kendimiz kadar iyi bilmeliyiz. Hiçbir yerel dü?ünce, küresel dü?üncenin kar??s?nda duramaz.
Hayaller, hedefler ve beklentiler hakk?ndaki sözlerim ve tecrübelerim bilhassa s?navlarla bo?u?an karde?lerim için faydal? olabilir ve e?er bir faydam olursa kendimi bahtiyar addederim.
?airin dedi?i gibi "umudum y?llar?n seline dü?tü" dememek için, plan yapmak, öncelikleri belirlemek ve buna göre ad?m atmak çok mühimdir. Aksi halde bir gün 30 saat olsa yine de yap?lmas? gerekenleri
yeti?tirmek mümkün olmayacakt?r. Uzun ya?amak da çok ?ey yapabilmeyi sa?lamaz. Zira uzun ya?amak uzun y?llar ya?amak de?il, k?sa bir ömür bile olsa hayat?na çok ?ey s??d?rarak dolu dolu ya?amak, geride kalanlara bir ?eyler b?rakabilmektir.