M?SAF?R KALEM


 


Görkem Evci
gorkem.evci@boun.edu.tr



"Bir zamanlar biz de millet hem nas?l milletmi?iz..." diyordu Akif... Çanakkale´de birli?in, beraberli?in, millet olman?n ne demek oldu?unu en mü?ahhas ?ekliyle gösterebilmi? olan "As?m’?n Nesli"nden bahsediyordu büyük ?air. "Namusunu çi?netmemi? ve çi?netmeyecek" olan, "Ald?rmadan gidemeyen", "Kanayan bir yara gördü?ünde ci?eri yanan" bir nesilden dem vururken ?imdiki duruma nas?l geldi?imize ?a??yor; omuz omuzayken nas?l ayr? dü?tü?ümüze hayret ediyordu belki de.
Yüzy?llar boyunca, bir arada ya?aman?n, ortak bilincin ve beraberli?in resmini çizen bir kültürün bugünkü temsilcisi olan bizler, ç?kar?m?z olmadan aram?zda ba? kuram?yor, "Bana dokunmayan y?lan bin ya?as?n" diyebiliyorsak bir yerlerde bir yanl?? var demektir. "Kom?usu açken tok yatan bizden de?ildir" düsturunu çoktan terk etmi?iz zaten. Kom?umuzun açl???ndan de?il, isminden bile haberimiz yokken bu kültürün bugünkü miraçs?s? olmaktan utanmam?z gerekir. Çünkü tarihe ad?n? yazd?r?rken "Millet" kavram?n?n içini doldurabilmi? ehl-i gönül insanlar?n bast??? topraklara basma ?erefine nail oldu?umuzu unutup, millet kavram?n?n içini bo?altt?ktan sonra aram?zda ba? kurmaya çal???yoruz.
Mehmet Akif´e "As?m’?n nesli demi?tim ya, nesilmi? gerçek" dedirten s?rr? aramak gerekir. Akif´in kafas?ndaki genç modelini, Çanakkale´de somut bir ruha kavu?turan bu nesildeki s?r neydi? Ya da ba?ka bir deyi?le "Çanakkale ruhu" neydi? Bu ruh, bilinçli ve sorumlu bir gençli?in ruhuydu. As?m’?n nesli "Millet" kavram?n?, küçük farklar? ortaya ç?karmak için de?il ortak bir payda da toplanmak için kullanm??t?. Bir askeri, imparatorlu?un bir ucundan hayat?nda hiç görmedi?i Çanakkale´ye getiren asil bir duygu vard?... Mekteplisinden, cahiline; Halep´ten, ?stanbul´a kadar onca insan? oraya getiren sebepler aç?kt?: Vatana borcunu ödemek ve ç?kar? olmaks?z?n sevdi?i bu milleti korumak... Yan yana halay çekti?i insanlarla halayda oldu?u gibi cephede de yan yana olmak istedi onlar. Onlar, camide yan yana saf tuttuklar? insanlarla ebediyen saf tutarken de yan yana olmay? arzulad?lar. Saflar? s?k tuttular ölürken; o kadar s?k tuttular ki kimse giremedi aralar?ndan. ??te As?m’?n Nesli’nin, Çanakkale’de örne?ini gösterdi?i bu beraberlik o kadar s?k?yd? ki - ölüm bile ay?ramaz bizi derler ya, bo? bir laft?r ço?u zaman ama burada öyle de?il- ölüm bile ay?ramad? onlar?n birliktelik duygusunu.
Birlik ve beraberlik ilmek ilmek kaz?nm?? bizim kültürümüze.
Her an hissederiz bunu. E?lenirken bile ayr? dü?mek istemeyiz; dü?ünlerde halay çekeriz mesela... Ellerle ile omuzlar aras?nda kurulan bir ba?dan ibaret de?ildir halay. Eller omuzlara uzanmaz da kalplere uzan?r sanki öyle samimidir, öyle kuvvetli...
Birlik ve beraberli?in en sembolik örne?idir bence halay. Yan yana, omuz omuza durmak... Ayn? anda ayn? ad?mlar? atmak... Ayr?lmamak birbirimizden... Hayat?m?za uyarlayabilsek halay?, bugün tart??t???m?z birçok konuyu tart???yor olmazd?k. Halay çekerken att???m?z gibi ayn? anda atsak ad?mlar?m?z?, ayn? yöne gitsek hepimiz, yan yana, omuz omuza durabilsek ayr?lmadan, k?sacas? hayat?m?z bir halay gibi sürse ve uzasa gitse halay çekenler, ba?? sonu belli olmasa halay?m?z?n, halay ba??n?n elinde zeytin dal?, dönüp dursak kim ay?rabilir ki bizi?
Toplu halde, hep birlikte, hareket etmekten o kadar uzak kald?k ki her alana yans?d? bu de?i?im. B?rakt?k halay çekmeyi nicedir. Art?k danslar?m?z solo... Korolar?m?z da yok mesela ?ark?lar hep tek ba??na söylenir oldu; hep bir a??zdan konu?amamam?z ya da konu?tu?umuzda her kafadan ba?ka bir ses ç?kmas?n?n müzi?e yans?mas?d?r belki de bu... Kim bilir?
Hangimiz kar?? apartmanda, üst katta, yan dairede oturan kom?usunu tan?yor? Hangimiz millet olabilme bilincine var?p, As?m’?n Nesli’nden bize emanet kalan miras? sürdürebildi? Hangimiz "halay çekmeye" devam ediyoruz? Bu sorulara verdi?imiz cevaplar "Maalesef" ile ba?l?yor ve "Hiçbirimiz" ile devam ediyor...
Mehmet Akif’le ba?lad?k onunla bitirelim; "Toplu vurdukça sineler, onu top sindiremez" demi?ti millî destan?m?z?n büyük ?airi. E?er ayn? anda ayn? ?eyler için at?yorsa kalplerimiz, ne top y?kabilir bu kaleyi ne de en modern silahlar. Yeter ki ayr?lmayal?m birbirimizden yeter ki toplu vursun sinelerimiz. Uzas?n gitsin halay?m?z, halay ba??n?n elinde zeytin dal?...