* 400 y?ldan fazla bir geçmi?e sahip Edirne Misk-i Amber Kokulu Meyve Sabunu ba?ka illerde üretilerek büyük kazanç sa?lan?yor. Üretilen sabunlar da Edirne ad? kullan?lm?yor. 







HABER MERKEZ?


Halk E?itim Merkezi taraf?ndan aç?lan Edirne’nin Tarihi Misk Meyve Sabun Kursu Edirne’nin Halk E?itim Merkez Müdürlü?ü ö?retmenlerinden Hasan Yel taraf?ndan K?rklareli’de de veriliyor. 


Halk E?itim Merkezi taraf?ndan aç?lan bu kursta kursiyerlerin üretti?i tarihi Misk Meyve Sabunlar?’n? gerçe?inden ay?rmak neredeyse imkans?z.


K?rklarelili kursiyerler Halk E?itim Merkezi kursu sayesinde ö?renip üretti?i Edirne Misk Meyve Sabunlar?’n?n üretimi için büyük emekler sarf ediliyorlar. 


Halk E?itim Merkezi Müdürlü?ü Ö?retmeni Hasan Yel, Misk Meyve Sabunlar?’n?n 400 y?ldan fazla bir geçmi?i oldu?unu ve sabunlar?n sadece Edirne’de üretilerek saraylarda kullan?ld???n?, Osmanl? padi?ahlar?n?n bu sabunlar? Avrupa’ya hediyelik e?ya olarak gönderdi?ini,  Edirne’nin misk meyve sabunlar?n?n 1856 y?l?nda da Paris’te ödül ald???n? söyledi.


Üretilen meyve sabunlar?n?n içine harika bir koku veren Misk-i Amber konuyor. Misk-i Amber Ceylan’?n göbek kaslar?ndan al?n?p aylarca bekletilmesi ile elde edilen do?al bir koku. Üretimde gramla al?nan Misk-i Amber’in 1 kilosu 5 bin Lira’ya sat?l?yor. 


?lk olarak Edirne’de ortaya ç?kt??? tarihi vesikalardan anla??lan misk-i amber kokulu meyve sabunu üreticili?inin geçmi?i, 1600’lü y?llara kadar uzan?yor. 17. Yüzy?l’da Osmanl?’da Edirne Meyve Sabunu, Misk-i Amber ve Gül Esans? kar??t?r?larak hamur k?vam?na getirilerek birebir meyve boyutlar?nda ?ekillendirilmesi ve gerçek meyve renklerine uygun ?ekilde boyanmas?yla imal edilmi?. Meyve sabunlar?, zamanla Osmanl? saray?na, sultanlara, yerli ve yabanc? devlet erkan?na sunulan de?erli hediyeler aras?na girmi? ve meyve sabunculu?u Edirne’de çok önemli bir meslek haline gelmi?.


Tarihte hem süs e?yas? hem de temizlikte kullan?l?rd?. Elma, Armut, Üzüm, ?eftali, Kiraz, Muz, Kavun, Çilek, Kay?s?, Limon, Portakal, Karpuz Dilimi, Ayva, ?ncir, Nar, Erik her birine has kokusuyla üretilen meyve sabunlar?, 19.yy da Edirne'nin en önemli ticaret geliriydi. Üretilen bu sabunlar?n hepsi piyasada sat?lmaz, büyük k?sm? padi?ah?n iste?i üzerine ?stanbul'a Topkap? Saray?'na gönderilirdi. Özellikle padi?ah k?zlar? ve cariyeleri Edirne’nin bu sabunlar?n? çeyizlerine, odalar?na koyarlar, banyolar?nda kullan?rlard?.


Edirne’nin Mis Kokulu Meyve Sabunu 400 y?l önce ilin en popüler mesleklerinden biriymi?. 19. Yüzy?l’?n ba?lar?nda Bedesten ve Arasta çar??lar?nda meyve sabunlar? satan dükkan say?s?n?n ellinin üzerinde olmas? nedeniyle Edirne’de bu sabunlar?n üretildi?i mahalleye “Sabuni” ismi verilmi?. Bugün Arasta Çar??s?'ndaki küçücük dükkanlar?n vitrinlerine dizilmi? mis Kokulu Meyve Sabunlar?, çar??n?n zamana kar?? direnmesinin de göstergesi. 


Saraylar?n vazgeçilmezi Edirne meyve sabunlar? maalesef zaman içinde tarihe kar??m?? pek çok el sanat?m?z gibi meyve sabunu da zamana direnç gösterememi?. 19. Yüzy?l’?n sonlar?na do?ru ekonomik de?erini yitirmeye ba?lam??, maliyetinin artmas? ustalar?n yava? yava? i?i b?rakmas?na neden olmu?. Edirne’de 1900'lü y?llar?n ilk çeyre?inde 25 sabun imal eden dükkan bulunurken, takvimler 1985 y?l?n? gösterdi?inde gelene?in son temsilcisi olan ustalarda ölmü?. Bundan sonra unutulmaya yüz tutan Edirne’nin Misk Kokulu Meyve Sabunu yap?m? 2000 y?l?nda dönemin valisi Fahri Yücel taraf?ndan yeniden gün yüzüne ç?kar?lm??. O günden sonra Halk E?itim Merkezi'nde daha ziyade ev kad?nlar?na kurs olarak ö?retilen sabun yap?m? ?imdilerde Edirnelilerin gözbebe?i olmu? durumda.  Ancak son y?llarda gösterilen ilgiye ra?men, Edirne kendi öz varl??? olan Misk-i Amber Kokulu Meyve Sabunlar?’n?n tan?t?m?nda epey geride kalm??. Edirne’de ö?renip,  ?stanbul, ?zmir ve Bursa’da üretilen Meyve Sabunlar? Edirne’de yap?lan sabunlar?n 4-5 kat? fiyatla sat?l?p, Edirne Sabunu ifadesi kullan?lmadan piyasada tan?t?m ve reklamlar? yap?lmaktad?r.  


?lk defa Edirne’de yap?lan, 400 y?l? geçen bir zamand?r da Edirne’nin el sanat? olan Misk Kokulu Meyve Sabunlar?’na siyasilerin ve Kültür Müdürlü?ü’nün sahip ç?kmas? Edirnelilerin en büyük beklentisi. 


Edirne halk? konunun belgeleri ile Kültür Bakanl???’na kadar götürülmesini, Edirne’nin bu el sanat?n?n tan?t?m filmleri ile halka tan?t?l?p Edirne’nin varl???na sahip ç?k?lmas?n? istiyorlar.