* K?rklareli ?l Sa?l?k Müdürü Dr. Ali Fatih Selvi; “'Bu y?l Ramazan Ay?’n?n s?cak yaz günlerine rastlamas? nedeniyle oruç tutanlar sa?l?klar?na daha fazla önem vermeli” dedi.










HABER MERKEZ?


Bu y?l Ramazan Ay?’n?n s?cak yaz günlerine rastlamas? nedeni ile oruç tutanlar?n sa?l?klar?na daha fazla önem vermeleri gerekti?ini belirten K?rklareli ?l Sa?l?k Müdürü Dr. Ali Fatih Selvi yapt??? aç?klamas?nda ?unlar? kaydetti:


“Bu y?l Ramazan ay?n?n s?cak yaz günlerine rastlamas? nedeni ile oruç tutanlar?n sa?l?klar?na daha fazla önem vermeleri, iftar ve sahur menüleri konusunda daha dikkatli olmalar? gerekmektedir. S?cakl?k ve nem art???na ba?l? olarak vücut ?s?s? artmakta ve metabolizma bu yeni duruma uyum sa?lamaya çal??maktad?r. S?cakl?klar?n etkisiyle artan terleme ile birlikte yeterince s?v? al?nmazsa su ve mineral kayb? sonucu, bay?lma hissi, bulant?, ba? dönmesi gibi sa?l?k problemleri ya?anabilmektedir. 


Su ya?amam?z için elzemdir. Vücuttaki su oran?n yeterli düzeyde tutulmas? hayati önem ta??d???ndan vücuttan kaybolan miktarda suyun mutlaka al?nmas? zorunludur. Günde ortalama en az 2- 2,5 litre (12-14 su barda??) su içmeye, bununla birlikte Ramazan ay?nda s?v? ihtiyac?n? da kar??layacak ayran, taze s?k?lm?? meyve sular?, soda, sebze sular? vd. s?k s?k tüketmeye özen gösterilmelidir. Çok s?cak havalarda a??r? beden hareketi yap?lmas? durumunda vücuttan su ve tuz kayb? daha da artar. Bu gibi durumlarda tuzlu ayran içilmesi önerilir. Çocuklar s?v?-elektrolit dengesine daha duyarl? olduklar? için çok daha dikkatli ve tedbirli davran?lmal?d?r. Çocuklar su ihtiyaçlar?n? fark etmeyecekleri ve ifade edemeyecekleri için s?k s?k kaynat?lm?? ve so?utulmu? su içirmekte fayda vard?r. 


Yeterli ve dengeli beslenmenin ramazan ay?nda da sürdürülebilmesi için günün oruç tutulmayan bölümünde en az üç ö?ünü tamamlamak ve sahur ö?ününü atlamamak gerekir. Sahura kalk?lmamas?  yada sahurda sadece su içilmesinin zararl? oldu?u unutulmamal?d?r. Çünkü bu beslenme tarz? yakla??k 15-16  saat olan açl???, ortalama 20 saate ç?karmaktad?r. Bu da açl?k kan ?ekerinin daha erken saatlerde dü?mesine ve buna ba?l? olarak günün daha verimsiz geçmesine neden olmaktad?r. Bu durumun aksine e?er sahur ö?ünü, a??r yemeklerden olu?ursa gece metabolizma h?z? dü?tü?ü için yemeklerin ya?a dönü?me h?z? ve kilo alma riski artmaktad?r. Bu nedenle sahura mutlaka kalk?lmal? ve sahur yeme?inde süt, yo?urt, peynir, yumurta gibi besinlerden olu?an hafif bir kahvalt? yap?lmal? ya da çorba, sebze ve zeytinya?l? yemeklerden olu?an bir ö?ün tercih edilmelidir. Ancak gün içerisinde a??r? ac?kma problemi olanlar?n midenin bo?alma süresini uzatarak ac?kmay? geciktiren kuru fasulye, nohut, mercimek, bulgur pilav? gibi yemekleri tüketmesi; a??r? ya?l?, tuzlu ve a??r yemekler ile unlu g?dalardan uzak durulmas? uygundur. 


Ramazan'?n yemek kültürü aç?s?ndan en bilinen özelli?i iftar sofralar?ndaki çe?itlilik ve bolluktur. ?ftar sofralar?nda bir insana yetecek yeme?in 2-3 kat fazlas? bulunabilmektedir. ?ftarda kan ?ekeri çok dü?ük oldu?undan k?sa sürede çok miktarda besin tüketme iste?i do?maktad?r. Yap?lan en büyük hatalardan birisi de çok h?zl? bir ?ekilde, çok yüksek miktarda besin tüketmektir. Beyin doyma emrini yemekten 15-20 dakika sonra verir. Çok h?zl? yemek yendi?inde bu süre zarf?nda yüksek miktarda, enerjisi yüksek besinler yenilebilir ve bu durum ilerleyen günlerde kilo al?m?na da zemin haz?rlar. 


Besin zehirlenmeleri özellikle yaz aylar?nda artmaktad?r. Ço?unlukla hafif seyirli ve k?sa süreli olmalar?na kar??n, zehirlenmeye yol açan besin cinsi ve ki?iyle ilgili baz? faktörler besin zehirlenmelerinin zaman zaman daha a??r seyretmesine hatta ölümcül olmas?na yol açabilmektedir. Özellikle yaz aylar?nda d??ar?da ve aç?kta sat?lan yiyeceklerin tüketiminden kaç?n?lmal?, çabuk bozulan potansiyel riskli besinler (et, yumurta, süt, bal?k vb.) aç?kta bekletilmemeli, besinlerin haz?rlanmas? ve pi?irilmesi a?amalar?nda hijyen kurallar?na özen gösterilmelidir. 


Yaz aylar?nda özellikle rota virüslerden kaynaklanan bebek ve çocuklarda yayg?n olarak görülen ishallerin önlenmesinde ellerin  iyice y?kanmas?ile sebze ve meyveleri yemeden önce iyice y?kamak çok önemli olup, ishali olanlar en yak?n sa?l?k kurulu?una ba?vurmal?d?r. 


Ayr?ca; zorunlu olmad?kça, güne? s?cakl???n?n en belirgin oldu?u 11.00-15.00 saatleri aras?nda d??ar?ya ç?k?lmamal?d?r. Çocuklar, ya?l?lar, kalp ve ?eker gibi kronik hastal??? olanlar?n buna özellikle dikkat etmeleri gerekir. 


* Oruç Tutanlar ?çin Di?er Beslenme Önerileri: 


1. Ramazan ay? süresince yeterli ve dengeli beslenmeye özen gösterilmelidir. 


2. Ramazan ay?nda ö?ünler; sahur ve iftarda iki ana ö?ün ile, iftardan sonra 1-1.5 saat arayla olacak ?ekilde iki ara ö?ün ?eklinde düzenlenmelidir. 


3. Oruç tutanlar?n mutlaka sahur yapmalar? sa?l???n korunmas? aç?s?ndan önemlidir. Kafein içeren içecekler yerine de süt, meyve suyu, ?hlamur ve ku?burnu gibi bitki çaylar? tercih edilmelidir. 


4. Susama hissi duyulmasa bile iftar ve sahur aras?nda s?k s?k su içilmelidir.


5. ?ftara peynir, domates, zeytin gibi kahvalt?l?klar veya çorba gibi hafif yemeklerle ba?lan?lmas?, 10-15 dakika sonra az ya?l? et yeme?i, sebze yeme?i veya salatayla devam edilmesi uygundur. Yine enerji veren ancak kan ?ekerini dengeli bir biçimde yükselten besinler (beyaz ekmek, pirinç pilav? gibi glisemik indeksi yüksek olan g?dalar yerine bulgur pilav?, kepekli ekmek veya kepekli makarna gibi posal? besinler) tercih edilmelidir. 


6. ?ftarda a??r? ?erbetli, ya?l? tatl?lar yerine; sütlü tatl?lar (sütlaç, güllaç, muhallebi vb.) veya meyve tatl?lar? tercih edilmelidir. 


7. Yemekleri h?zl? yemekten kaç?nmal?, yava? yava? ve iyice çi?neyerek yenilmelidir. 


8. Tek seferde büyük porsiyonlar yerine, iftardan sonra birer saat ara ile her seferinde azar azar küçük porsiyonlar ?eklinde beslenilmelidir. 


9. ?ftar yeme?inden hemen sonra televizyon veya bilgisayar kar??s?na geçmek, koltukta dinlenmek yerine biraz hareket etmek, k?sa mesafeli yürüyü?ler yapmak sindirime yard?mc? olmas? aç?s?ndan yararl? olmaktad?r. 


10. Ramazan ay?nda yemeklerin pi?irme yöntemleri de çok önemlidir. Özellikle ?zgara, ha?lama ve f?r?nda yap?lan yemekler tercih edilmeli, kavrulmu?, tütsülenmi? ve k?zart?lm?? besinlerden uzak durulmal?d?r. 


11. Beslenme düzenindeki de?i?ikliklere ba?l? olarak olu?abilecek kab?zl??? önlemek için, yemeklerde lif oran? yüksek g?dalar (kurubaklagiller, kepekli tah?llar, sebzeler) ve ara ö?ünlerde de taze ve kuru meyveler, ceviz, f?nd?k, badem gibi kuru yemi?ler tercih edilmelidir.” (Sava? Eskici)