Çanakkale Sava?lar?’n?n 97. Y?ldönümü kapsam?nda K?rklareli Üniversitesi’nin öncülü?ünde, Çanakkale Destan?’nda büyük bir öneme sahip olan Tevfik R?za Bey’in tutu?u günlü?ü kitaba dönü?türülerek “Çanakkale Günlükleri” Kitab? tan?t?ld?.




HABER MERKEZ?





20 Mart 2012 Sal? günü saat 10.00’da K?rklareli Üniversitesi Rektörlü?ü Kültür Merkezi Konferans Salonu’nda “Çanakkale Günlükleri” Kitab?’n?n tan?t?m törenine ilgi oldukça yo?un oldu.


Programa; K?rklareli Valisi Mustafa Yaman, K?rklareli Belediye Ba?kan? Av. Cavit Ça?layan, K?rklareli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Aykaç, K?rklareli ?l Jandarma Komutan? K?demli Albay Ömer Lütfi Mor, K?rklareli ?l Emniyet Müdürü Mehmet Behzat Canbazo?lu, K?rklareli Üniversitesi Dekanlar?, Ö?retim Üyeleri, Tevfik R?za Bey’in torunlar? ve ö?renciler kat?ld?.


* “Onlar?n hat?ras?na sonsuza kadar sahip ç?kaca??z”


K?rklareli Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Mustafa Aykaç; “Bizler genç nesillere Çanakkale ruhu a??land?kça bizim gerçekten ne kadar büyük bir millet oldu?umuzu, ne kadar uzun bir gelece?e yönelmemiz gerekti?ini bizlere hat?rlatmaktad?r” dedi.


Aykaç, yapt??? aç?l?? konu?mas?nda, Çanakkale Destan?’n? anlatarak, torunlar?nda bulunan Tevfik R?za Bey’in hat?rat?n? kitap haline dönü?türülmesi ve kamuoyuna sunularak, milletin bilgilendirilmesi gerekti?ine inanarak kitap haline getirdiklerini söyledi.


Kitapta, Tevfik R?za Bey’in Çanakkale Sava??’n? an ve an yazd???n? ifade eden Aykaç;


“Çanakkale bizim ?anl? tarihimizin hiç unutmayacak ve her y?l büyük bir canl?l?kla kutlanan, an?lan ve hat?ralar?n?n her gün haf?zalar?m?zda canl? tutulan büyük bir efsanedir. Bizim özümüz, bizim kökümüz, bizim ruhumuz ve biz Çanakkale ruhuna sahip oldukça, Çanakkale ruhuna sar?ld?kça bir millet olarak her an yeniden ba??ms?z hür bir millet olarak, yeniden dirilebiliriz ve yeniden varl?l???m?z? büyük dünyaya gösterebiliriz. Bu ruh öyledir. Çok de?i?ik yönleriyle her y?l artan say?larla kutlanan, üzerine kitaplar yaz?lan Çanakkale destan?, önümüzdeki y?llarda da Türkiye’nin çok önemli bir gündem maddesi olmaya devam edecektir. Genç nesillere Çanakkale ruhu a??land?kça bizim gerçekten ne kadar büyük bir millet oldu?umuzu, ne kadar uzun bir gelece?e yönelmemiz gerekti?ini bizlere hat?rlatmaktad?r. Her y?l Çanakkale destan?n?n y?l dönümü kutlanmaktad?r. Türkiye’nin her bir kö?esinde Çanakkale ruhunu anlamaya yönelik gayretlerin, bizlerine ne kadar diri tuttu?unu, tarihimizdeki bu ?anl? destan? and?kça, gelece?e yönelik ne gibi beklentiler içerisine girebilece?imizi ve büyük bir gelece?i kucaklayabildi?imizi anl?yoruz. Her y?l yeniden canlan?yor, yeniden diriliyor, yeniden kendimize geliyoruz, yeniden tarihimize sar?l?yor ve yeniden atalar?m?z? ke?fediyoruz.


Çanakkale konusunda neler yapsak azd?r diye dü?ündü?ümüzde Tevfik R?za Bey’in hat?ralar? bir ?ekilde bir kenarda muhafaza edilmi? olarak tespit ettik. Torunlar?yla görü?erek bu kutsal hat?rat?, bu kutsal emaneti özenle saklad?klar?n? ö?rendik. Bizler mutlaka bunun kamuoyunun, milletin huzuruna ç?kart?lmas?, milletin bilgilendirilmesi, milletin ifadesine sunulmas? gerekir diye dü?ündük. Çünkü Tevfik R?za Bey Çanakkale kahramanlar?ndan birisidir. Kahramanl??? çok de?i?ik yönleriyle ele almak mümkündür. Ancak belirtilmesi gereken bir yönü var ki oda kitaba yans?d?.


Sava? ortam?nda bile her bir ölüm kal?mla mücadele insan olmas?na ra?men, çekinmeden, ü?enmeden, hiçbir fedakarl?ktan kaç?nmadan, büyük bir özveri ve titizlikle ya?ad?klar?n? olabildi?ince, günü gününe bütün ayr?nt?lar?yla hat?rat?na yazm??. Çanakkale kahramanlar?n?n gerçekten ne kadar çok yönlü ve büyük insan oldu?unu buradan anlamak mümkündür.


Kimi Osmanl?ca, kimi Frans?zca yaz?lan bu hat?rat günümüzün Türkçesiyle anla??l?r bir dille kitap olarak ?uanda yay?mland?. Tabiri caiz ise duman? üzerinde. Bunun için çok sevinçliyiz. Biz Çanakkale ruhuna, destan?n? anlamaya yönelik bir gayretin, üzerimize dü?en bir görevi yapman?n büyük bir haz ve mutlulu?u içerisindeyiz. Umuyoruz ki bu hat?rat vesilesi ile bir nebzede biz katk?da bulunmu? oluyoruz. Ba?ta Tevfik R?za Bey olmak üzere Çanakkale destan?n?n bütün kahramanlar?n? rahmetle minnetle an?yoruz. Onlar?n hat?ras?na sonsuza kadar sahip ç?kaca??z. Umuyoruz ki büyük bir gençlik Çanakkale ruhunu daha yükseklere ç?kart?r, daha güzel anlar ve tarihe büyük bir millet olman?n onuru ve ?erefi ile her zaman dik durur ve büyük bir ülke ve millet olarak biz çok uzun gelecekleri kucaklar ve kar??lar?z. Büyük gelecekler uzun y?llar bu milletin olur, ba??ms?z ve büyük bir millet olarak ya?ama azmini biz daha güçlü bir ?ekilde bütün dünyaya duyurabiliriz” dedi.


* “Çanakkale Sava?? bir destand?r”


K?rklareli Valisi Mustafa Yaman ise, sözlerine; “Bu bir destand?r. Millet olarak, bütün dünyaya Çanakkale Sava??, hür ve ba??ms?z oldu?umuzu ve bundan asla vazgeçmeyece?imizi ilan eti?imiz bir zaferdir” diyerek ba?lad?.


Yeni nesillere bu tür destanlar? do?ru bir ?ekilde aktarabilmek için yaz?lmas? gerekti?ini belirten Vali Yaman ?unlar? söyledi; “Bu bir destand?r. Millet olarak, bütün dünyaya hür ve ba??ms?z olaca??m?z? ve bundan asla vazgeçmeyece?imizi ilan eti?imiz bir zaferdir. Anadolu’nun her yerinde, her görü?e inanan, her yöreden insan millet olarak, birlik olarak bir ?ahlan???n destan?d?r. Sava? esnas?nda, aileler, a?klar, dertler, s?k?nt?lar var. Mektup, sevday? anlatan bir mektup, s?k?nt?lar? anlatan bir mektup, gönül ba??n? anlatan bir mektup ve aileyi anlatan bir mektup. Söz uçar gider, yeni nesillere aktarabilmek için yazmak gerekiyor. Çanakkale destan?n? bizlere her aç?dan anlatan programlar?, hat?ralar?, ?iirleri ve destanlar? var. Yakla??k 500’e yak?n ve ço?u Frans?zca olan mektuplar var. Bizlerle bu hat?rat? payla?t??? için öncelikle aileyi ve hocalar?m?z? kutluyorum.”


* “Bu destan? gelecek nesillere anlatmal?y?z”


Yap?lan konu?malar?n ard?ndan Yrd. Doç Dr. Ra?it Gündo?du, taraf?ndan verilen “18 Mart 1915 Çanakkale Deniz Sava?lar?’n?n Önemi” Konferans?’na geçildi.


Gündo?du, bir Japon bilim adam?n?n; “Biz e?itim ça??na giren çocuklar?m?z? Hiro?ima’ya ve Nagazaki’ye götürürüz. Orada onlara “e?er çal???p güçlü olmazsan burada görüldü?ü gibi olursun” deriz. Bununla birlikte e?itimde en az 5 dakikam?z? Hiro?ima’ya ay?r?r?z. Milli bilincimizi bu ?ekilde geli?tiririz” diyerek sözlerine ba?lad?.


Gündo?du, Çanakkale Destan?’n?n da bu ?ekilde yeni nesillere anlat?ld??? zaman haf?zalardan hiçbir ?ekilde silinmeyece?ini ve yeni nesillerinde onlardan sonraki nesillere bu destan? anlatabileceklerini söyledi.


“Bizler rahatlar geziyor, uyuyor, nefes al?yor ve ya??yorsak Çanakkale Sava??’nda ?ehit dü?enlerimiz sayesindedir” diyen Gündo?du, “18 Mart 1915 Çanakkale Deniz Sava?lar?’n?n Önemi” Konferans?’nda ?unlar? söyledi;


“Japon ilim adam? 2. Dünya Sava??’nda yenik ayr?ld?ktan sonra Japonya’n?n nas?l k?sa sürede süper güç oldu?unu ?u cümleler ile ifade etti. Biz e?itim ça??na giren çocuklar?m?z? Hiro?ima’ya ve Nagazaki’ye götürürüz. Orada onlara; “E?er çal???p güçlü olmazsan burada görüldü?ü gibi olursun” deriz. Bununla birlikte e?itimde en az 5 dakikam?z? Hiro?ima’ya ay?r?r?z. Milli bilincimizi bu ?ekilde geli?tiririz.


Japon ilim adam?na Türklerden biri; “Sizde Hiro?ima var bizde ne var ki” der. Japon ilim adam? da cevap vererek; “Sizdeki Çanakkale bizde olsa ke?ke, siz Çanakkale’yi en iyi ?ekilde çocuklar?n?za anlatabilirseniz dünyan?n en süper gücü olursunuz.


Kitab? haz?rlarken o kadar çok duyguland?k ki, kitapta Çanakkale Sava?? çok iyi yans?t?ld?. Çanakkale Sava?? bir sonuç idi. Ba?ka bir sonucunda ba?lang?c? idi. Çanakkale Sava??’n? tek ba??na bir sava? olarak ele almam?z gerekir. Çanakkale sava??na haz?rlanan sebepler vard?. Çanakkale Sava?? Balkan Sava?lar?’n?n rövan??yd?. Çanakkale Sava?? Kurtulu? Sava??’na kat?lan tüm subaylar?n staj yeri oldu.


Osmanl? sava?a girmek istemiyordu ama yaln?z kald?. Bu yüzden ittifak aray???na girdi. ?ngilizler ile ittifak etmek istiyorlard?. Ama ?ngilizler menfaatleri oldu?u için Osmanl? ile ittifak etmek istemiyordu. Frans?zlar’da Osmanl?’y? kabul etmedi. Daha sonra Osmanl? gizli bir ?ekilde Almanya ile ittifak etmi?ti.”


Konferans?n ard?ndan Yrd. Doç. Dr. Türkan Do?ruöz, “Çanakkale Günlükleri” Kitab?’n? tan?tt?. Kitapta, Tevfik R?za Bey’in Çanakkale Sava??’ndaki ya?ananlar? an ve an yazd??? notlar?n, e?i Belk?s Han?m’a yazd??? notlar?n oldu?unu söyledi.


* “Dedemizi mektuplar?ndan ve günlüklerinden tan?d?k”


Tevfik R?za Bey’in Torunu Yasemin Yücetürk ise; “Dedemiz Tevfik R?za Bey’i ?ahsen tan?ma olana??m?z olmad?” dedi. Dedeleri Tevfik R?za Bey’in hat?ratlar?n? özel hayat?na ait oldu?u dü?üncesi ile kamuoyu ile payla?maya cesaret edemediklerini söyleyen torun Yücetürk, hat?ratla ilgili an?lar?n? ?u ifadelerle payla?t?;


“Kendisini ancak günlüklerinden ve notlar?ndan tan?maya çal??t?k. Bu günlükleri dedemizin 1916 y?l?nda vefat?ndan 2010 y?l?na kadar koruduk. Dedemiz Tevfik R?za Bey’in günlükleri anneannemiz Belk?s Han?m taraf?ndan kendi odas?ndaki küçük bir sand?kça kendisinin özeli olarak y?llard?r sakland?. 1969 y?l?nda anneannemizin vefat?ndan sonra sand???n? açt?k ve mektuplar?n baz?lar?n? okuduk. Özel hayat?na ait oldu?u dü?üncesi ile kamuoyu ile payla?maya cesaret edemedik. Ta ki dostumuz Türkan Do?ruöz bize dedemizin mektuplar?n? ve günlüklerini hayata geçirme fikrini a??layana kadar. Dedemizin sava? an?lar?n? Frans?zca’dan Türkçe’ye geçirirken sanki kendisi kar??m?zda oturuyor ve bize canl? olarak anlat?yor gibiydi. Sava?? ve günlük hayat? kendi gözünden objektif olarak anlatmas? Çanakkale sava?lar?na ba?ka bir bak?? aç?s?ndan bakmam?z? sa?lad?. Günlükleri ve mektuplar? okudukça dedemizi tan?d?k. Onun an?lar?n? topluma kazand?rmay? uygun gördük. Nas?l üstesinden gelebiliriz endi?esini ya?arken sonunda bakt?k ki ba?arm???z. Bu dü?üncemizi hayata geçirme konusunda bize yard?mc? olan, dedemizin günlüklerinin yay?na haz?rlanmas?nda üstün çaba gösteren dostumuz Yrd. Doç. Dr. Türkan Do?ruöz’e, bizimle yak?ndan ilgilenerek kitab?m?z?n bas?lmas?n? sa?layan K?rklareli Üniversitesi Rektörü Say?n Prof. Dr. Mustafa Aykaç’a, dedemizin Osmanl?ca yaz?lar?n?n baz?lar?n? Latin harflerine çevirerek bize yard?m eden Yrd. Doç. Dr. Ra?it Gündo?du’ya te?ekkür ediyoruz.”


Yap?lan konu?malar? ve kitap tan?t?m?n?n ard?ndan program sona erdi. (ue)