* Vak?flar Edirne Bölge Müdürü Güneren; "Türk Musevi Cemaati, ramazanda sinagogda iftar sofras? kuracak"


* Türk Musevi Cemaati Ba?kan Vekili Levi; "Sinagogun aç?lmas?yla ya?ad???m?z sevinci ve Edirnelilerin yeniden bizleri kucaklamas?n?n mutlulu?unu, bu iftar sofras?nda ya?amak istiyoruz"






HABER MERKEZ?


Türk Musevi Cemaati, Avrupa'n?n en büyük sinagoglar? aras?nda yer alan Edirne Büyük Sinagogu'nda, ramazanda iftar verecek. Avrupa'n?n üçüncü, Türkiye'nin en büyük sinagogu olan Edirne Büyük Sinagogu, Vak?flar Genel Müdürlü?ü'nce restore edilmesinin ard?ndan hem ibadet hem de ziyaret aç?s?ndan yo?un ilgi görüyor.


Türkiye'nin ve dünyan?n pek çok yerinden gelenler için sinagogda yap?lan organizasyonlar, mabede bir kültür merkezi havas? da kat?yor. Vak?flar Genel Müdürlü?ü ve Türk Musevi Cemaati'nin takvime ba?lad??? etkinliklerle her ay sinagog kültürel ve dini organizasyonlara ev sahipli?i yapacak. Bu organizasyonlardan en dikkat çekici olan? ise Türk Musevi Cemaati'nin Büyük Sinagog'da verece?i iftar olacak.


* "?nanç mozai?ini tamamlad?"


Vak?flar Edirne Bölge Müdürü Osman Güneren yapt??? aç?klamada, sinagogun kentin dini ho?görüsü ve inanç mozai?ini tamamlad???n? söyledi.


Sinagogun Edirne'nin var olan inanç turizmine katk? sa?lad???n? vurgulayan Güneren; "Sinagog asl?nda pek çok dine ev sahipli?i yapan Edirne'nin, dini ho?görüsünün net bir biçimde görülmesine imkan sa?lad?. ?nanç turizminin zirve ismi Selimiye Camisi tart???lmaz. Yüz binlerce insan Selimiye'yi görmek için dünyan?n dört bir yan?ndan geliyor. Bunun d???nda kentte iki de Ortodoks kilisesi mevcut, Museviler için önemli bir dini mabet sinagog da bu mozai?e eklenmi? durumda" diye konu?tu.


Güneren, sinagogun, dini bir mabet olmas?n?n yan?nda etkinliklerle bir kültür merkezi olarak da ilgi gördü?ünü ifade ederek, sinagogun, restorasyonun ard?ndan Ankara, ?stanbul ve Bursa'n?n yan? s?ra Rusya, Amerika, ?srail ile Avrupa ülkelerinden 25 bin ziyaretçi ald???n? belirtti.


Kentin inanç turizmine katk? sa?layan sinagogda etkinliklerin devam edece?inin alt?n? çizen Güneren, "?u ana kadar iki foto?raf sergisi açt?k. Planlanan y?l içerisinde 20 kültür-sanat etkinli?i daha olacak. Türk Musevi Cemaati, ramazanda sinagogda iftar sofras? kuracak" dedi.


* "Mutlulu?u payla?mak amac?yla sofra kurulacak"


Türk Musevi Cemaati Ba?kan Vekili Moris Levi de geçmi?te Edirne'de ya?ayan Musevilerin sinagogu ziyaretlerinde eski kom?ular?, okul ve gençlik arkada?lar?nca kucakland???n? söyledi.


Bir gönül borcu olarak ramazanda iftar verme karar? ald?klar?n? belirten Levi, ?unlar? kaydetti:


"Edirne, Musevilerin ilk yerle?im yeridir. Bu yüzden Edirne'yi vatanlar? sayan din karde?lerimiz kendilerini yeniden kucaklayan Edirnelilerin bu tavr?ndan çok ho?nut oldu. Sinagogun yeniden ibadete aç?lmas? bir moral a??lad?. Bu güzel duygular ve kamuoyunda baz? çevrelerdeki yanl?? bilgiler sonucu olu?an alg?lar? da de?i?tirmek istiyoruz.


Sinagogumuzun aç?l???na bine yak?n Musevi kat?ld?, fiziki yer s?k?nt?s? nedeniyle baz? Edirneli kom?ular?m?z, arkada?lar?m?z girme imkan? bulamad?. Bu organizasyonu da bir anlamda yeni bir bulu?ma say?yoruz. Sinagogun aç?lmas?yla ya?ad???m?z sevinci ve Edirnelilerin yeniden bizleri kucaklamas?n?n mutlulu?unu, bu iftar sofras?nda ya?amak istiyoruz."


* "Sinagogun bir misyonu var"


Edirne'de ya?anan büyük yang?n sonucu yanan, y?k?lan 13 sinagogun yerine yap?lan Büyük Edirne Sinagogu'nun birle?tirici bir misyonu oldu?una vurgu yapan Levi, ?öyle devam etti:


"Aç?l???ndan bu yana dünyan?n dört bir yan?ndan binlerce ki?i Edirne'ye giderek, sinagogda dua etti, ediyor. Hem de farkl? hissiyat içerisinde dualar?n? yerine getiriyor. 13 farkl? sosyal çevreyi o dönemde birle?tiren Büyük Edirne Sinagogu, bugün de bu birle?tirici misyonunu yerine getiriyor.


Ba?ta hükümetimiz, Ba?bakan Yard?mc?s? Bülent Ar?nç, Vak?flar Genel Müdürü Adnan Ertem, Vak?flar Bölge Müdürü Güneren cemaatimizi mutlu eden güzel bir i?e imza att?, hepsine müte?ekkiriz. Bu birle?tirici misyondaki sinagogun aç?lmas?na katk? sa?layarak güzellikler, mutluluklar ve sevinç da??tt?lar, da??tmaya devam ediyorlar." 


Levi, sinagogdaki programla e? zamanl? olarak her y?l geleneksel Selimiye Meydan?'nda kurulan çad?rda da iftar vermeyi dü?ündüklerini kaydetti.


* Sinagog adeta küllerinden do?du


Büyük Sinagog, 1905'te ya?anan ve "büyük yang?n" olarak adland?r?lan yang?nda yok olan 13 ayr? sinagogun yerine 2. Abdülhamid'in ferman?yla yap?ld? ve 1907'de ibadete aç?ld?.


Frans?z mimar France Depre taraf?ndan Viyana Sinagog'u örnek al?narak projelendirilen yap?n?n büyük bir bölümü aradan geçen süre içinde tahrip oldu.


Osmanl?'ya s???nan Sefarad Yahudileri ve di?er Yahudi cemaatleri, o dönemde Edirne'ye gelerek kendi mahallelerini olu?turdu. 20 bine yak?n Yahudi, Edirne ve civar?nda ya?amaya ba?lad?.


Zamanla kentten ayr?lmaya ba?layan Yahudiler, 1983 y?l?na kadar sinagogu kulland?. Sinagog, cemaatsiz kal?nca harap hale geldi.


Vak?flar Genel Müdürlü?ü, restorasyon kapsam?nda, günümüze sadece ön duvar? ula?an sinagogun kar birikmeleri ve bak?ms?zl?ktan çöken çat?s? ile içerisini temizledi, çelik konstrüksiyonunu yaparak çat?s?n? kapatt?.


Asl?na uygun in?a edilen sinagogun iç ve d???na s?va uyguland?, binada 2 bin metrekare kalem i?i uygulamas? yap?ld?.


Ayr?ca idari bina ve mü?temilat binas?n?n da çat? ve s?va i?leri tamamland?. Sinagogun eski haline getirilmesi için 4 y?l yürütülen çal??malar çerçevesinde 5 milyon 750 bin lira harcand?.


Edirne Büyük Sinagogu, Ba?bakan Yard?mc?s? Bülent Ar?nç, Vak?flar Genel Müdürü Adnan Ertem, Türk Musevi Cemaati Ba?kan? ?zhak ?brahimzadeh'in kat?l?m?yla 26 Mart'ta aç?ld?. (aa)