TMMOB Ziraat Mühendisleri Odas? K?rklareli ?l Temsilcisi Dr. Erol Özkan Ziraat Mühendisleri Odas? Genel Merkezi’nin de içerisinde yer ald??? “GDO’ya Hay?r Platformu” taraf?ndan Türkiye giren GDO’lu ürün mktarlar? konusunda yap?lan aç?klamada ?unlar kaydedildi:

HABER MERKEZ?
“GDO Yönetmeli?i 20 Kas?m ve 20 Ocak’ta iki kez de?i?ti, 100 günde ithal edilen m?s?r miktar? 4 kat, soya ise 18 kat artt?. 1478 üründen 124’ü GDO’lu ç?kt?!
Tar?m ve Köyi?leri Bakanl???’n?n 26 Ekim 2009 tarihinde ç?kard??? "G?da ve Yem Amaçl? Genetik Yap?s? De?i?tirilmi? Organizmalar ve Ürünlerinin ?thalat?, ??lenmesi, ?hracat?, Kontrol ve Denetimine Dair Yönetmelik"teki ithalata yönelik getirilen kurallar nedeniyle dü?en m?s?r ve soya ithalat?n?n, Yönetmeli?in de?i?tirilmesinin ard?ndan patlad??? ortaya ç?kt?!
Bakanl?k taraf?ndan GDO Yönetmeli?i’nde 20 Kas?m 2009 tarihinde yap?lan de?i?iklikle "26.10.2009 tarihinden önce kontrol belgesi alm??" ürünler ithalat a?amas?nda denetleme kapsam?ndan ç?kart?lm??; Ocak 2010’da da bu muafiyetin süresi geni?letilmi? ve bu kez  "20.01.2010’dan önce kontrol belgesi alm??" ürünlerin 1 Mart 2010’a kadar serbestçe ülkeye giri?ine olanak sa?lanm??, bu belgelerinin kazan?lm?? hak yaratt???ndan bahisle ürün ithalat?n?n yönetmelikteki izin ve denetim sisteminden muaf oldu?u düzenlenmi?ti. Söz konusu ertelemelere ili?kin Dan??tay 10 uncu Daire‘de açm?? oldu?umuz davalarda Yüksek Mahkemece çevre ve insan sa?l??? yönünden risk olu?turabilecek durumlarda, risk olu?turan hallerin kazan?lm?? hak kapsam?nda korunamayaca??na hükmedilmi? ve Yönetmeli?in 1 Mart 2010’a ertelemeye ili?kin düzenlemelerinin yürütmesi durdurulmu?tu. GDO’ya Hay?r Platformu olarak, yönetmelik de?i?ikliklerinin ard?ndan bas?n toplant?lar? düzenleyerek, "26 Ekim 2009 tarihinden önce kontrol belgesi alm?? ürün miktar? kaç tondur, bunlar?n ürün da??l?m? nas?ld?r ve ithalatç?lar? kimlerdir? 26 Ekim 2009-20 Ocak 2010 tarihleri aras?nda kontrol belgesi al?nan ürün kaç tondur, bunlar?n ürün da??l?m? nas?ld?r, ithalatç?lar? kimlerdir? ‘Türkiye‘ye bir gram GDO’lu ürün girerse istifa ederim‘ diyenler ne olmu?tur da, GDO’lar?n ithalat?na izin verme durumunda kalm??t?r?" diye sormu?tuk.
Bilgi Edinme Ba?vurusu yoluyla Tar?m ve Köyi?leri Bakanl???’ndan ald???m?z verilere göre, 26 Ekim-16 Aral?k 2009 tarihleri aras?nda dü?ük seviyelerde seyreden m?s?r ve soya ithalat?, Yönetmelik de?i?ikliklerinin ard?ndan katlanarak artm??t?r. G?da ve yemlik m?s?r ithalat? yakla??k 18 bin tondan, 80 bin tonlara, yemlik soya da 10 bin tondan 294 bin tona ç?km??t?r.
M?s?r; Fransa, Arjantin, Ukrayna, ABD, ?spanya, Slovak Cumhuriyeti, S?rbistan, Karada?, Belçika, Rusya, Romanya, Bulgaristan, Tayland, ?ngiltere ve Bosna Hersek‘ten ithal edilmi?tir. Soya ithali de, Danimarka, ABD, Hong Kong, Tayland, Hindistan, Fransa, Çin, Almanya, Ukrayna, ?sviçre, Belçika, ?spanya, ?srail, ?ngiltere ve Kanada‘dan yap?lm??t?r. Ayr?ca 1 Mart 2009 - 1 Mart 2010 tarihleri aras?nda, Romanya, Ukrayna ve Bulgaristan‘dan 92.813 ton kolza ve Vietnam, Tayland, Pakistan, M?s?r, ?talya, Çin, Tayvan, Arjantin, ABD, Uruguay, Endonezya, ?ili, Fransa ve Hong Kong‘dan 104.473 ton pirinç ithal edilmi?tir.
Bakanl?kça 11 Aral?k 2009 tarihine kadar laboratuarlarda incelenen 1478 üründen 124 adedinin (yüzde 8.3) GDO‘lu oldu?u tespit edilmi? ve bunlar?n ithaline izin verilmemi?tir. Ancak 20 Kas?m 2009 ve 20 Ocak 2010 tarihlerinde yap?lan yönetmelik de?i?iklikleri ile kontrol belgesi olan ürünlerde analiz zorunlulu?u kald?r?ld??? için ülkeye giren baz? ürünlerin GDO’lu olup olmad??? belirlenememi?tir. Özellikle yukar?da verilen ithalat listesindeki ABD, Arjantin, Hindistan, Kanada ve Çin’in, GDO’lu üretimde dünyada ba?? çeken ülkeler aras?nda yer ald?klar? an?msan?rsa, analiz yap?lmamas?n?n vahim sonuçlar? daha aç?k biçimde görülebilecektir.
Ne yaz?k ki, GDO’lu ürünler konusunda ticaret ve rant için, üretici ve tüketici konumundaki milyonlarca yurtta??m?z?n sa?l??? riske at?lm??t?r! Tar?m ve Köyi?leri Bakanl???, yönetmelik de?i?iklikleri ile muafiyetin sa?land??? dönemlerde, hangi firmalar?n ithalat yapt???n? aç?klamak zorundad?r.  Uluslararas? düzeyde yap?lan bilimsel çal??malar, GDO‘lu ürünlerin alerjik reaksiyonlar do?urdu?unu ve antibiyoti?e direnç yaratt???n? kan?tlam??; kan biyokimyas?nda bozulmalar - organ hasarlar? - do?um anomalileri - üçüncü nesilden sonra k?s?rl?k yaratma risklerinin de varl???n? ortaya koymu?tur.   
Tüm bunlar ortadayken, 26.03.2010 tarihinde Resmi Gazete‘de yay?mlanarak yürürlü?e giren 5977 say?l? Biyogüvenlik Kanunu ile GDO’lu ürünlerin ithalat? denetimli serbestli?e tabi k?l?nm??t?r. Hem çevre ve halk sa?l???, hem de Türkiye‘nin tar?msal üretim potansiyeli aç?s?ndan büyük sak?ncalar do?uran Yasa‘da, antibiyoti?e direnç geni ta??yan GDO’lu ürünlerin ithalat?n?n yasaklanmas? konusunda bir hükmün bulunmamas? büyük bir eksikliktir. Ayr?ca Biyogüvenlik Kurulu’nun kamu a??rl?kl? olu?turulmas?, Yasa‘n?n altl??? olan Yönetmeliklerle meslek örgütleri tan?m?na konunun ticari taraflar?n?n da eklenmesi, Kurul’un tarafs?zl??? ve bilimselli?i konusunda ku?ku yaratmaktad?r.
Di?er bir önemli konu ise, Biyogüvenlik Yasas? ç?kar?ld?ktan sonra bu Yasa‘n?n alt Yönetmeliklerinin yay?mlanmas? yoluna gidilmesi gerekirken; hala 26 Ekim 2009 tarihli Yönetmelikte de?i?iklik yap?lmaya devam edilmesidir. 20 Kas?m 2009 ve 20 Ocak 2010 tarihli de?i?ikliklerden sonra, en son 28 Nisan 2010 tarihinde bir de?i?iklik daha yap?lm??t?r. Bu de?i?iklikle, insan ve hayvan tedavisinde kullan?lan antibiyotiklere kar?? direnç genleri içeren GDO ve ürünlerinin ithalat? ve piyasaya sunulmas?n? yasaklayan hüküm yürürlükten kald?r?lm??, izin ko?ullar? ve Komite‘nin görevleri aras?na "Avrupa Birli?i’nde tüketime uygunlu?u onaylanm?? genler hakk?nda de?erlendirme yapma" hükmü eklenmi?tir. Böylece, bir taraftan antibiyotiklere kar?? direnç genleri içeren GDO ve ürünlerinin ithalat? serbest b?rak?l?rken, di?er taraftan Türkiye‘nin risk yönetimi yetkisi daralt?lmakta ve Bakanl?k karar?na terk edilmektedir.  Türkiye‘ye y?llar boyunca GDO’lu ürünlerin giri?ine seyirci kalan bir Bakanl??a, s?n?rlar? daralt?larak risk yönetiminin devredilmesi, kamu yarar?na sonuçlar do?urmayacakt?r.
Bizler, bu alanda y?llard?r halk yarar?na çaba gösteren kurum ve kurulu?lar olarak, bir kez daha "GDO’ya Hay?r" diyoruz. Halk?n ve ülkenin yarar ve ç?karlar?, ?irketlerin kar h?rs?n?n üzerindedir.  ?lgili yarg? kararlar?nda da alt? çizildi?i üzere, çevre ve insan sa?l??? yönünden risk olu?turabilecek durumlarda, riskin konusu kazan?lm?? hak kapsam?nda korunamaz. GDO’lu ürünlerin ithalat? ve transit geçi?i derhal yasaklanmal?, Türkiye‘nin üretim kapasitesi onar?larak sektörün ihtiyac? olan tar?msal hammaddelerin yurtiçinde üretilmesi sa?lanmal?d?r. Türkiye‘nin tar?msal hammadde d?? ticaretinde net ithalatç? olmas? ve bu aç???n kapat?lmas? için GDO’lu ithalata izin verilmesi, Türkiye’nin yarar?na olamaz.
Tar?m sektörünün üretim gücünün korunarak geli?tirilmesi, halk sa?l???n?n her türlü ticari kayg?n?n üzerinde tutulmas? ve dünyan?n en önemli gen merkezlerinden birisi olan ülkemizin genetik y?k?ma sürüklenmemesi için GDO’ya Hay?r diyoruz.” (s)