Gelir Testi yapt?rmad??? için ayl?k primi 288 Lira’dan hesaplanan 5 milyonu a?k?n sigortal?ya biriken borçtan kurtulmak için verilen 6 ay ek süre 31 Mart'ta doluyor




HABER MERKEZ?


Gelir Testi yapt?rmad??? için ayl?k primi 288 Lira’dan hesaplanan 5 milyonu a?k?n sigortal?ya biriken borçtan kurtulmak için verilen 6 ay ek süre 31 Mart'ta doluyor


2015 y?l?, sosyal güvenlik ve çal??ma hayat? aç?s?ndan baz? yenilikleri de beraberinde getiriyor. Meclis'in yaz?n 3 ay süreyle çal??arak ç?kard??? Torba Yasa’da sosyal güvenli?e ili?kin yap?lan düzenlemelerin birço?u bu sene hayata geçecek. 2014'ün son günlerinde verilen Anayasa Mahkemesi karar? sonras? memurlar?n emekli ikramiyesinin ak?beti de bu sene netle?ecek. Bu senenin, say?lar? yüz binleri bulan gündelikçiler aç?s?ndan en önemli özelli?i, ayda 10 günden fazla çal??t?r?lan ki?iler için sigorta zorunlulu?u getirilmesi.


* Torba Yasa ile hangi borçlar yap?land?r?lacak? 


Genel Sa?l?k Sigortas? (GSS) 1 Ocak 2012 tarihinden itibaren herkes için zorunlu oldu. ??çi, memur veya Ba?-Kur gibi çal??malar?ndan dolay? sigortal?l??? bulunmayanlar, gelirlerine göre de?i?en tutarlarda GSS Primi ödeyecekler. Gelir seviyelerinin tespit edilebilmesi için tan?nan sürelerde gelir testi yapt?rmayanlara, en yüksek prim tutar? üzerinden borç ç?kart?ld?. 2012 y?l?ndan beri yükümlülü?ünü yerine getirmeyen ki?ilerin biriken borcu çok yüksek rakamlara ula?t?. Üstelik bu ki?iler sa?l?k hizmetlerinden de yararlanam?yorlar.


* “Süre 31 Mart 2015’te doluyor”


K?rklareli Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) ?l Müdürü Tahsin Halc? yapt??? aç?klamada ?unlar? kaydetti:


“Ülke genelinde gelir testini yapt?rmad??? için en yüksek prim rakam? üzerinden SGK'ya borçlu duruma dü?en ki?i say?s? 5 milyon 300 bini a??yor. Bunlar?n SGK'ya borcu ise 9 Milyar Lira’y? buluyor. Torba Yasayla, Gelir Testi yapt?rmam?? ki?iler için 6 ayl?k bir süre tan?nd?. Bu süre 31 Mart 2015 tarihinde dolacak. K?rklarelili vatanda?lar?m?z?n hemen Gelir Testi’ni yapt?rmalar?n? ve 4-5 Bin TL. yerine bütçesine göre dü?ük olanlar?n 400-500 TL. ödemesi için son günlerini de?erlendirmesi gerekiyor. Aksi taktirde büyük bir yükün alt?na girebilirler.


* “Tebligat? beklemeyin”


Yeni bir ma?duriyet ya?anmamas? için, bu tarihe kadar bulundu?unuz yerle?im yerindeki sosyal yard?mla?ma ve dayan??ma vakf?na gelir testi ba?vurusu yapt?rman?z gerekiyor. Gelir testi yapt?rmam?? olanlar?n bir k?sm?na tebligat yap?ld?, dolay?s?yla onlar en az?ndan borçlu olduklar?n? biliyorlar. Bir k?sm?na ise hiç tebligat yap?lmad??? için henüz borçlu olduklar?n? da bilmiyorlar. O nedenle, tebligat yap?lmas?n? beklemeden gelir testi için ba?vurmak gerekiyor.


* “Gelir 400 TL'den az ise borç yok”


Gelir Testi yapt?rmam?? olanlara, bugünkü asgari ücret üzerinden ayl?k 288 lira prim borcu ç?kart?ld?. Yükümlülü?ü 2012 y?l?nda ba?layanlar?n ödemeleri gereken borç miktar? ?u an 8 bin liray? a?t?. E?er yap?lacak testte aile içerisindeki ki?i ba??na gelir asgari ücretin üçte birinden, yani 400 Lira’dan az ise prim borcu do?mayacak. Primleri devlet kar??layacak.


Gelir Testi yapt?rmam?? olanlar?n geriye do?ru 2012 y?l?na kadar olan borçlar? da test sonucuna göre güncellenecek. Örne?in, ki?i ba??na geliri asgari ücretin alt?nda olanlar için 2012 y?l?ndan bu yana ayl?k 48 Lira üzerinden borç hesaplamas? yap?lacak. Gelir testi sonras? hesaplanan Genel Sa?l?k Sigortas? (GSS) Prim Borçlar?’n?n ödenmesine ise nisan ay?ndan itibaren ba?lanacak. Ödemeler pe?in olabilece?i gibi 36 aya kadar vadeli olarak da yap?labilecek.


As?l i?veren, ta?eron alaca??n? keserek i?çilere ödeyebilecek. 2015'te say?lar? 2 milyona ula?an ta?eron i?çilerle ilgili yeni düzenlemelerin uygulamas? görülecek. Getirilen düzenlemeler ?öyle: -Ta?erondaki i?çinin ücretinin ödenmesinden, as?l i?veren sorumlu olacak. Ana i?veren, ta?eron firman?n alacaklar?ndan keserek i?çiye ödeyecek. As?l i?veren, ta?eron i?çinin y?ll?k izinlerini de denetleyecek. Kamudaki ta?eron i?çilerin k?dem tazminat?, devletin sorumlulu?unda. Kamuda çal??an ta?eron i?çiler sendikal? olduklar? takdirde, toplu sözle?mede ortaya ç?kacak ücret fark?n? çal??t?klar? kamu kurumu ödeyecek.


* “Genel seçimden sonras? K?dem Tazminat? için riskli dönem”


Türkiye'de ekonomi bürokrasisi ve sendikas?z i?çi çal??t?ran i? dünyas?, K?dem Tazminat?’n?n kald?r?lmas?, ya da dü?ürülmesi konusunda fikir birli?ine varm?? görünüyor. Gerekçe olarak da i?çilerin %90'?n?n zaten k?dem tazminat?n? alamad???n? ileri sürüyorlar. Üst üste gelen seçimler nedeniyle bugüne kadar k?dem tazminat?na dokunulamad?. Ancak, bu y?l normal zaman? Haziran Ay? olan genel seçimlerin ard?ndan Türkiye 2019 y?l?na kadar seçimsiz 4 y?ll?k bir döneme girecek. Ekonomi yönetimi, bu dönemi k?dem tazminat?nda at?lacak ad?mlar için bir f?rsat olarak görüyor.


* “Gündelikçi çal??ana Sigorta Uygulamas? 1 Nisan'da ba?layacak”


Gündelikçi çal??anlar ilk defa sigortal?l?k ve emeklilik hakk?na kavu?acak. Bugüne kadar sadece, bir ailenin yan?nda sürekli olarak ücretle çal??an ki?iler sigortal? yap?l?yordu. Art?k ayda 10 günden fazla çal??an gündelikçilerin de sigortal? yap?lmas? 1 Nisan 2015'ten itibaren zorunlu olacak. Gündelikçilerin sigortas?n?n yapt?r?lmas?, çal??t?ran ki?inin sorumlulu?unda. Sigorta Bildirimleri’nin, SGK taraf?ndan haz?rlanacak belgeyle, en geç çal??man?n geçti?i ay?n sonuna kadar yap?lmas? gerekecek. Ba?vuru için SGK'ya gidilmesi gerekmeyecek, internet üzerinden de yap?labilecek.


* “Cezas? iki asgari ücret tutar?nda”


Bildirim yükümlülü?ünü yerine getirmeyenler hakk?nda brüt asgari ücret tutar?nda para cezas? uygulanacak. Bu da 2015'in ilk 6 ay? için 1.202 Lira. ?ayet, gündelikçiyi sigortas?z çal??t?rd??? mahkeme yoluyla veya SGK taraf?ndan tespit edilirse, bu durumda ödenecek para cezas? brüt asgari ücretin iki kat?na ç?kacak.


* “Günlük 80 kuru?a kaza sigortas? yapt?r?lacak”


Gündelikçi kad?n? ayda 10 günden az çal??t?ran ki?iler, her gün için 80 Kuru? primle i? kazalar? ve meslek hastal?klar?na kar?? sigorta yapt?racaklar. Örne?in ayda 4 gün çal??t?ran ki?i 3.20 Lira gibi bir prim ödeyerek yükümlülü?ünü yerine getirmi? olacak. Gündelikçinin, i? kazas?nda haklardan yararlanabilmesi için kazan?n oldu?u tarihten en az 10 gün önce sigorta tescilinin yap?lm?? olmas? gerekli.


* “Eksik günler iste?e ba?l? sigortayla tamamlanabilecek”


Gündelikçi örne?in bir i?verenin yan?nda ayda 15 gün çal??t?. Ayr?ca, ba?ka üç eve de ayda 6 gün gittiyse, sadece 15 gün için zorunlu prim yat?r?lacak. Gündelikçi e?er isterse SGK'ya ba?vurup, ay?n geri kalan 15 günü için iste?e ba?l? sigorta yapt?rabilecek.


Bu durumda, brüt asgari ücretin %32.5'i üzerinden 15 güne kar??l?k gelen prim ödeyecek. Bir gün için 13 Lira, 15 gün için de 195 Lira prim ödenmesi gerekecek. ?ste?e ba?l? sigorta yapt?ran gündelikçi, zorunlu çal??ma süresini 15 gün olarak bildirip, ancak, o ay zorunlu çal??mas? 13 günde kald?ysa, ayl?k toplam priminin eksik kalmamas? için o 2 gün için ayr?ca ilave olarak, iste?e ba?l? sigorta üzerinden prim ödemesi yapacak. Tam tersi fazla çal??ma olursa iste?e ba?l? sigorta primi için ödemesi gereken tutardan mahsup edilebilecek.


* “Erkek gündelikçi için de geçerli”


Yasada, kad?n erkek ayr?m? yap?lmadan "Ev hizmetlerinde çal??an" ibaresi kullan?l?yor. Her ne kadar yayg?n olarak kad?nlar taraf?ndan yap?lsa da art?k erkekler de gündelikçi olarak çal??abiliyor. Bu nedenle, gündelikçi erkekler de yasan?n getirdi?i tüm haklardan yararlanabilecekler” dedi. (Berkay Çaml?)