K?rklareli esnaf? de?i?ik bulu?larla krize direniyor
K?rklareli esnaf? de?i?ik bulu?larla krize direniyor
K?rklareli esnaf? de?i?ik bulu?larla krize direniyor Geçti?imiz günlerde aç?klanan TÜIK (Türkiye Istatistik Kurumu) verileri, ilimiz K?rklareli’nde nüfus azalmas? ya?and???n? gösterdi. 2007 rakamlar?na kadar gerileyen K?rklareli’nde halen köyden devam eden iç göçün, ço?unlukla Lüleburgaz ilçemizde yo?unla?t???n? yazm??t?k. Ancak Lüleburgaz’daki rakamsal dura?anl?kta, gözlerden kaçmayan bir ayr?nt?yd?. Bunun birinci s?radaki sebebi ekonomik kriz. Yap?lan ara?t?rmalar her ne kadar kriz zaman?nda K?rklareli’nde kapanan i?yeri olmad???n? gösterse de, küçük çapl? giri?imlerin fazla uzun ömürlü olmad??? bir gerçek. Bir anl?k hevesle aç?lan hizmet odakl? dükkanlar, üzerinden fazla bir zaman geçmeden kapan?veriyor. Nitekim daha önce bu konuya yönelik aç?klamalar yapan KSMMMO (K?rklareli Serbest Muhasebeci Mali Mü?avirler Odas?) Ba?kan? Burhan Üstünkol, K?rklareli’nde belli bir sermayesi olan ki?ilerin profesyonel bir piyasa ara?t?rmas? yapmadan, sadece görerek, heves ederek i?yeri açt???n?, bunun sonucunda da giri?imlerin k?sa ömürlü oldu?unu söylemi?ti. Buna ek olarak Üstünkol, 2009 y?l?nda K?rklareli’nde bin küsur i?yeri aç?ld???n?, ancak 5-6 ay içinde yakla??k 600 tanesinin kapand???n? belirtmi?ti. Geçti?imiz günlerde objektiflerimize tak?lan ilginç bir görüntü, K?rklareli’ndeki baz? i?letmecilerin ne kadar alternatif dü?üncelere sahip oldu?unu gözler önüne serdi. Dükkan?n?n bir cam?na “Indirim” yaz?s?n? yazd?ran i?letmeci, belki de bu kampanyadan umdu?unu bulamad? ve farkl? bir metodla i?letmesini ayakta tutmaya karar verdi. Dükkan?n?n cam?na “I?yerimize ortak aran?yor” yaz?s?n? asan i?letmeci, genellikle görmeye al???k oldu?umuz; “Devren kiral?k dükkan, sat?l?k dükkan, tasfiye sebebiyle kapat?yoruz, kapatma dolay?s?yla zarar?na sat??lar” gibi uygulamalar?n tersine bamba?ka bir yola ba?vurmu?. Bu, K?rklareli’ndeki küçük esnaf?n kapatma ya da devretme fikrini, art?k en son çare olarak dü?ündü?ünün bir göstergesi. Bunun yan?s?ra varolan i?letmesinin hizmet ?eklini bir anda de?i?tiren esnafta var. Kamuoyunun da bildi?i üzere, K?rklareli’nin en i?lek caddesinde uzun y?llar mobilya sat??? ile u?ra?an bir esnaf, geçti?miz ay sektör de?i?tirerek, kafeterya i?ine ba?lad?. Bu de?i?im ilk etapta k?sa bir ?a?k?nl??a sebep olsa da i?letmeci, giri?iminin meyvas?n? almaya ba?lad?. Ekonomik krizin etkisiyle, belki de uzun zamand?r sirkülasyon olmayan mobilya dükkan?, bir anda kafeteryaya dönü?tü ve ticari aç?dan çok aktif bir i?letme haline geldi. Bunda ?üphesiz K?rklareli’nde eksikli?i hissedilen hizmet sektörüne, cevap veren bir i?yeri açm?? olman?n getirdi?i art? puan da var. Art?k i?letmeciler, üniversite sayesinde büyüyen ö?renci mevcudunu baz alarak yat?r?m yapma pe?inde. Çünkü, sermayesi olan birçok ki?inin popüler sektörlere yönelerek, çabuk ve çok para kazanma iste?i son zamanlarda hüsranla sonuçlanmaya ba?lad?. K?rklareli’nde bir dönem say?lar? oldukça artan fast-food dükkanlar?, maliyetlerini ç?karamamaya ba?lay?nca, kapanma yoluna gitti. Daha net bir ifadeyle K?rklareli’nde tavuk-döner sektörü büyük sallant? içine girdi. Kriz, bir türlü düzelmeyen i?sizli?i yine kaderine terketti Küresel krizin kendini en çok hissettirdi?i alan üretim sektörü olunca, i?sizlik kaç?n?lmaz bir kader oluyor. K?rklareli’nin uzun y?llard?r kabu?unu k?ramamas?, zaten çok az say?da bulunan sanayi endüstrisini daha da ürkek hale getirdi. Fakat burada baz? çeli?kilerin de gözard? edilmemesi gerekti?ini ifade eden uzmanlar, ilimizdeki kalifiye eleman s?k?nt?s?na dikkatleri çekerek, i?sizli?in hangi ?artlarda olu?tu?unun ?effaf olarak bilinmesi gerekti?ini söylüyorlar. Esnaf?n kriz politikas? yukar?da yazd???m?z ?ekilde sonuçlan?rken, ba?ka sektörler krizi ya a??r darbelerle, ya da istihdam eksiltmesiyle atlatmaya çal???yor. Dolay?s?yla kriz, bir türlü düzelmeyen i?sizli?i yine kaderine terketmi? oluyor. K?rklareli’ndeki i?çi oran?na cevap veremeyen fabrika say?s?, ekonomik krizle birlikte tamamen içine kapan?k bir hal ald?. Ancak uzmanlar ve yetkililer, i?sizli?in baz? sebepleri aras?nda kalifiye eleman s?k?nt?s?n?n azl???n? da gösteriyorlar. Daha önce I?kur’la ortak projeler gerçekle?tiren K?rklareli Üniversitesi, bu konudaki görülmeyen noktay? gün ?????na ç?karm??t?. Üniversite rektörü Prof. Dr. Mustafa Aykaç, i?sizli?in en büyük sebeplerinden birine, varolan i?gücü talebine yeterli say?da vas?fl? eleman arz? olmad???n? örnek olarak göstermi?ti. Buna benzer bir aç?klama yine geçti?imiz günlerde KSMMMO Ba?kan? Burhan Üstünkol’dan geldi. Ayn? bölümlerden mezun birçok insan?n piyasaya sürülmü? olmas?n?n hem eleman kalitesini dü?ürdü?ünü, hem de arz?n kar??s?nda talep olu?turmad???n? kaydeden Üstünkol; birçok insan?n i? arad??na, bununla beraber birçok firman?n da personel arad???na dikkatleri çekerek, kalifiye elaman s?k?nt?s?n?n alt?n? çizmi?ti. K?rklareli’ndeki e?itim verileri her ne kadar yüksek çizgilerde seyretse de, uzmanla?ma ve kalifiye hale gelme konular?nda ilimizde hala büyük eksiklikler mevcut. Bu da, i?sizlik oranlar?nda görünmeyen bir handikap yarat?yor. Küçük esnaf, büyük yat?r?mc?dan ?ikayetçi K?rklareli’ndeki küçük esnaflar?n son y?llarda en çok ?ikayet ettti?i durum, büyük yat?r?mc?lar?n varl???. Hipermarketlerin nüfusu küçük illerde orant?s?z bir rekabet olu?turdu?unu önemle vurgulayan esnaf, bu konuda devletin yeni kanunlar ç?kararak, küçük i?letmecileri korumas? gerekti?ini savunuyor. Yabanc? sermayeli hipermarketlerin kazanc?n?n, il ekonomisinde hiç bir döngüye sahip olmamas?n? da ele?tiren küçük esnaf; buradaki istihdam?n çok avantajl? bir kazan?m olmad???n? söylüyor. Ayr?ca esas karlar?n yurtd???ndaki kasalarda toplanmas? sonucu, K?rklareli’nin ekonomik bir katk?ya sahip olmad???n? da sözlerine ekliyor. Esnaf?n bu ticari zorlanmas?na sebep olarak gösterilen ve K?rklareli’nde 2007 y?l?nda Istanbul yolu üzerinde hizmete giren AVM de, ekonomik aç?dan bekledi?i performans? göremiyor. K?rklareli’ndeki potansiyelin hiç bir de?i?im ya?amamas?, büyük paralar harcanarak aç?lan AVM’de de kepenk kapatan ma?aza say?s?n? ço?altt?. Ekonomik kriz, her kesimi etkiledi?i gibi, ucuz al??veri?in adresi halk pazar?nda da rüzgar?n? estiriyor. Tezgah açan pazarc?lar; günlük maliyeti kurtarma derdine dü?tüklerini söyleyerek, amaçlar?n?n art?k para kazanmak de?il, masraflar? ç?karabilmek oldu?unu s?k s?k dile getiriyor. Vatanda?lar?n art?k g?da ihtiyaçlar?nda bile kesintiye gitmesi, paran?n avantaj ve dezavantajlar?n? bamba?ka bir konuma soktu. Ekonomi sayfalar?nda aç?klanan virgüllü say?lar, bol rakaml? anla??lmaz terimli cümleler, durumun kötüye gitmedi?ini söyleye dursun; esnaf, i?siz ve vatanda?, ekonomik krizi derinden hissetmeye devam ediyor.